Με τον τίτλο Δεκαεννιά βινιέτες για τη γλώσσα και τη σιωπή, που εκδόθηκε το 2024 από τις εκδόσεις ΑΩ, κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή του Κωνσταντίνου Χ. Λουκόπουλου. Η τελευταία αυτή συλλογή, αποτελείται από πεζοποιήματα και διαπνέεται από έναν γόνιμο στοχασμό για τη γλώσσα και τη σιωπή –δύο αντίθετα σχήματα, με τα οποία ο ποιητής εξερευνά μέσα από τις βινιέτες του– βιώματα κι εμπειρίες του ανθρώπινου βίου, πλαισιωμένα μ’ έντονη, αφηγηματική εικονογραφία.
Η ενασχόληση του ποιητή με τις φυσικές-θετικές επιστήμες, γίνεται εμφανής μέσα στο ποιητικό σύμπαν που δημιουργεί ενώ η φιλοσοφική διάσταση που περικλείει τη γραφή του, εγκύπτει σε ζητήματα υπαρξιακά, όπως ο έρωτας, ο θάνατος, η μνήμη, η ομιλία, η σιωπή, η απώλεια.
«Η σιωπή είναι μια στάση κινδύνου (ψυχική) ή μία επικίνδυνη στάση (σωματική). Γενικά είναι μια στάση που δείχνει, συνήθως, τη διαχείριση της συνθήκης της ύπαρξης πολύ περισσότερο απ’ ό,τι την εξοικείωσή μας με το τέλος της (τον αναπόφευκτο θάνατο)». (σελ. 39)
Η επικοινωνία είναι πολυδιάστατη, μας λέει με τον τρόπο του ο Λουκόπουλος. Πιθανόν η αρχή να είναι ο λόγος, αλλά η σιωπή έχει εξίσου μεγάλη βαρύτητα, καθώς απ’ αυτήν γεννιέται η επίγνωση. Από τη μία η ομιλία βοηθάει στη μορφοποίηση της ανθρώπινης αλήθειας, από την άλλη η σιωπή, τη βαθαίνει. Γι’ αυτόν τον λόγο επιλέγει σοφά να σταθεί σ’ έναν ενδιάμεσο χώρο, εκεί όπου γεννιούνται και τα δύο ταυτόχρονα.
Η γραφή του, λιτή και ρυθμική, μ’ έναν υπαινικτικό, σε πολλά σημεία, αλλά κι αφαιρετικό χαρακτήρα, επιτρέπει στον αναγνώστη να συμπληρώσει ό,τι ο ίδιος αφήνει μετέωρο, ανοιχτό σε σημασίες. Η γλώσσα ακριβής, προσφέρει ωστόσο τον απαραίτητο χώρο στη φαντασία να ξεδιπλωθεί. Δεν λείπουν τα σημεία όπου η ποίησή του αγγίζει μέρη του υπερφυσικού.
«Διάθλαση, μια στροφή που στράβωσε στου θεού τον ζεϊμπέκικο. Των παιδιών τα ψωμένια χεράκια, λαγαρά σαν άσπροι ήλιοι με φως, που με λάβωναν καθώς τα πέπλα μου έσεια κι οχυρωνόμουν. Εγώ ο Μέλας. Εγώ ο Σκοτεινός. Που το τροπάρι μου μονότονο ψέλνεται στη ράχη του Ερέβους. Ένας δίσκος του Νεύτωνα σβηστός χωρίς περιστροφή. Ο φωτογράφος του Πλούτωνα. Ο δεσμοφύλακας της Περσεφόνης». (σελ. 29)
Πίσω από τις δυνατές εικόνες του, διακρίνουμε διαφορετικού είδους μεταφυσικές ανησυχίες, κρυμμένες αγωνίες, «τραύματα που μας συνέβησαν από αγάπη ή από πρόθεση».
Ο Hans Georg Gadamer περιγράφει τη γλώσσα ως το μέσο στο οποίο συμβαίνει σημαντική κατανόηση και συμφωνία μεταξύ δύο ατόμων, υποστηρίζοντας ότι ο κόσμος είναι γλωσσολογικά κατασκευασμένος και δεν μπορεί να υπάρχει ξεχωριστά απ’ τη γλώσσα. Άλλωστε κάθε ομιλία αποτελεί μια συγκεκριμένη θέαση του κόσμου, γιατί η γλωσσολογική φύση του απελευθερώνει κάθε άνθρωπο από ένα αντικειμενικό περιβάλλον.
Από την άλλη, οι στιγμές της σιωπής, τις οποίες η Βιρτζίνια Γουλφ αποκάλεσε «στιγμές ύπαρξης», είναι ένα είδος κατασταλαγμένης σοφίας, που συμβάλλει στην λεπτομερή παρατήρηση και στην ενδοσκόπηση. Σ΄ αυτό το διπολικό πλαίσιο, ο Λουκόπουλος κινείται, σκέφτεται και γράφει, βουτώντας στα κυρίαρχα, υπαρξιακά ζητήματα της ανθρώπινης φύσης, χωρίς να ξεχνά ότι υπάρχουν σημεία που καμιά λέξη δεν μπορεί να εκφράσει, και σιωπές που συχνά ηχούν δυνατότερα από τις λέξεις.
⸙⸙⸙
[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφία: ©Emil Gataullin. Δείτε τα περιεχόμενα του δέκατου πέμπτου ηλεκτρονικού μας τεύχους εδώ.]
