Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, Πλατφόρμες (Platforms Project, 11-13.10.2024)
Δεν γινόταν, φαίνεται, να γλυτώσει ούτε η Τέχνη από τα καθιερωθέντα πανηγυρτζίδικα δρώμενα. Ξέρετε, αυτά κατά κατά τα οποία έχουμε μία μέρα αφιερωμένη στην αναδάσωση (και 364 στην αποψίλωση/καταστροφή), μία μέρα για την ανακύκλωση (και 364 στη ρύπανση) ή μία μέρα χωρίς, τρόπος του λέγειν, αυτοκίνητο και 364 αχαλίνωτης, ανελέητης οδήγησης. Αντίστοιχες και οι διάφορες εκθέσεις με αντικείμενο την Τέχνη, και τις οποίες οι νεοέλληνες μανταμσουσούδικα αρέσκονται να αποκαλούν «Φουάρ».
Είχαμε λοιπόν στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο, στη Λένορμαν, κάτι σαν φεστιβάλ της νεολαίας της Τέχνης, όπου τις προάλλες εγκαινιάστηκαν οι Πλατφόρμες, διήρκεσαν μόλις τέσσερις μέρες και εκπροσωπήθηκαν 25 χώρες, με συνολικά πάνω από ενιακόσιους (900) καλλιτέχνες! Σαν να λέμε… τίποτα.
Ένα γεγονός το οποίο συστήνεται μεν ως ανεξάρτητη έκθεση για την Τέχνη, χρηματοδοτείται όμως από το Υπουργείο Πολιτισμού!
Ήταν εντυπωσιακή η αντίθεση ανάμεσα στο σκηνικό της εισόδου (στυλάτοι επαγγελματίες άνδρες ασφαλείας, κοστουμαρισμένοι, εντυπωσιακά ευγενικοί για τα γηγενή πρωτόκολλα, οι οποίοι έδιναν την αίσθηση ότι εισέρχεται κανείς κάπου όπου λαμβάνει χώρα ένα γεγονός κύρους) με την κακοφωνία του προαυλίου και των άλλων χώρων.
Θόρυβος. Πολύς θόρυβος. Ενοχλητικός θόρυβος. Αντιπαραγωγικός θόρυβος. Ανασταλτικός για την προσδοκώμενη αισθητική εμπειρία. Οι αίθουσες τουρλού τουρλού. Για το στήσιμο των, πολλών κατ’ επίφαση, έργων τέχνης… ουδέν σχόλιον. Το ένα να εξουδετερώνει το άλλο. Αποπνικτική ατμόσφαιρα.
Διαβάζουμε ότι οι προθέσεις αυτού του πανηγυριού είναι να συνομιλήσουν οι καλλιτέχνες. Όλοι γνωρίζουμε ότι οι καλλιτέχνες, και είναι εύλογο αυτό, θέλουν είναι να συνομιλήσουν με το κοινό, τους εν δυνάμει αγοραστές έργων, και τις γκαλερί. Την αγορά της Τέχνης δηλαδή. Είναι τόσο καταθλιπτικό το σκηνικό με τα ποικίλων διαστάσεων έργα, εργάκια, αντικείμενα το ένα πάνω, κάτω και δίπλα στο άλλο, που αδυνατεί κανείς να δεχτεί έστω και μία ανεπαίσθητη αύρα αισθητικής φύσεως. Αδικούνται και αυτά τα όποια θα μπορούσαν να αναδειχτούν.
Και διάχυτη φυσικά η καλπάζουσα τάση ενός πολιτικού ακτιβισμού, με εμμονικές επιλεκτικές αναφορές. Η χολέρα έχει πάρει διαστάσεις πανδημίας. Γίνονται αναφορές για εργαστήρια με θεματικές ενότητες για τη διαφορετικότητα (όπου η προβαλλόμενη διαφορετικότητα δεν αντέχει καμία άλλη), το κοινωνικό φύλο, την εθνική/εθνοτική προέλευση κ.ά. Η σάπια ύλη σε όλο της το μεγαλείο.
Όλα τα παραπάνω προτείνονται σε εργαστήρια για γονείς και παιδιά! Με στόχο, λέει, την ευαισθητοποίηση και την ενδυνάμωση (διάβαζε: διανοητική χειραγώγηση) παιδιών, γονέων, και εκπαιδευτικών. Για κατηχητικό μιλάμε εν ολίγοις.
Λέξεις φετίχ: project, workshop, performance, ομάδες-συλλογικότητες.
Θα απαιτείτο μαζοχιστική, ιώβεια υπομονή, για να αντέξει κανείς την όλη ατμόσφαιρα και να αναζητήσει λέξεις ικανές να αποδώσουν την ανόητη εμπειρία. Το όλο ακηνικό δίνει την εντύπωση παιδικής χαράς όπου βλέπουμε τα καλλιτεχνόπουλα να σκαρφαλώνουν σε πλατφόρμες και να παίζουν. Άλλοτε κατά μόνας και άλλοτε σε μικρές ομάδες συλλογικής φιλοδοξίας, παίζοντας με υλικά λογιών-λογιών. Ενίοτε με πνεύμα.
Ο Μίμης ανακατεύει υλικά
Ο Κάρλο κάνει συνθέσεις με μία ποικιλία αντικειμένων.
– Έλα Νίνα, να το ένα! Να το άλλο. Να μία εγκατάσταση!
– Ίνγκριντ, αγάπα την εννοιολογική τέχνη. Μην πειράζεις την εγκατάσταση!
Τρία καλλιτεχνόπουλα σκεπασμένα με κουβέρτες κάνουν πως κοιμούνται στο πάτωμα.
Αποτελεί καλλιτεχνική, και εν γένει ηθική, υποχρέωση να υπενθυμίζει κανείς τον εκφυλιστικό χαρακτήρα του ακτιβισμού ως άλλοθι καλλιτεχνικής δημιουργίας. Είτε αυτός αφορά την πολιτική, είτε την οικολογία, είτε δεν ξέρω ʼγω τι.
Κάπως έτσι λοιπόν, εκνευρισμένος και περιφερόμενος, ήρθε στο μυαλό μου ένα έργο του Παύλου Γωγένη [Paul Gauguin]: Από πού ερχόμαστε; Τι είμαστε; Πού πάμε;
Έρχομαι από την Καλαμαριά, Είμαι καλλιτέχνης (ζωγράφος) και πάω στην Κυψέλη.
Αθήνα 25 Νοεμβρίου 2024
⸙⸙⸙
[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Η φωτογραφία από το Days of Arts in Greece. Δείτε τα περιεχόμενα του δέκατου τρίτου ηλεκτρονικού μας τεύχους εδώ.]
