frear

Για τη «Διπλή Όψη» της Μαρίας Εμμ. Μαραγκουδάκη – γράφει ο Ευριπίδης Ευριπίδου

Μαρία Εμμ. Μαραγκουδάκη, Διπλή Όψη. Η Κάρμεν φορούσε μαύρα / Ο Άλλος εν λευκώ, εκδ. Εύμαρος, 2020.

Δύο μονόλογοι για τη Μοναξιά.

Μια απόλυτη μοναξιά, μια μοναξιά που ο χρόνος ρέει μόνο εσωτερικά. Μέσα από την ασύνδετη ανάδυση αναμνήσεων, αναμνήσεων πραγματικών γεγονότων, όπως έγιναν ή όπως το υποκείμενο θα ήθελε να έχουν γίνει –άλλωστε ο χρόνος αλλοιώνει τις αναμνήσεις– αναμνήσεις επιθυμιών που δεν είναι σαφές αν πραγματοποιήθηκαν ποτέ, ακόμα και αναμνήσεις φαντασιώσεων και ονείρων.

Ένας άντρας, μια γυναίκα. Το μαύρο της Κάρμεν, το λευκό του Χοσέ.

Η Κάρμεν και η Ελμίρα. Η Κάρμεν είναι η πρωταγωνίστρια του πρώτου μονολόγου που αφηγείται τη ζωή της στον Χοσέ. Η Ελμίρα είναι το σκοτεινό αντικείμενο του πόθου του Χοσέ. Η ερωμένη του. Αυτή που σκότωσε. Και αυτή που τον σκότωσε.

Η Κάρμεν φορά κόκκινο φόρεμα. Όπως η Κάρμεν της ταινίας, από την οποία πήρε και το ψευδώνυμό της, αφού το πραγματικό της όνομα ήταν το πεζό Σταυρούλα. Πως μπορεί μια Σταυρούλα να ανυψωθεί πάνω από το επάγγελμα της πόρνης και να γίνει μια εταίρα; Ενώ μια Κάρμεν όλα τα μπορεί. Μαύρο φόρεμα φορά η Ελμίρα. Η Κάρμεν φορά πάντα μαύρα εσώρουχα. Η Ελμίρα ενοχλείται γιατί ο Χοσέ μιλά συνεχώς για την Κάρμεν. Κάρμεν και Ελμίρα. Ελμίρα και Κάρμεν. Συνδέονται στενά, τόσο στενά που τα όρια μεταξύ τους είναι θολά.

Χοσέ, όπως μαθαίνουμε στο τέλος του μονολόγου της Κάρμεν, είναι το ψευδώνυμο του συγγραφέα της δική της ιστορίας. Είναι όμως ψευδώνυμο; Τα αρχικά του άντρα που αυτοκτονεί στο τέλος είναι Χ.Π. Επομένως το «Χοσέ» είναι πιθανά το πραγματικό του όνομα. Έχει πιέσει τη γυναίκα του να κάνει έκτρωση. Έκτρωση, όμως, έκανε και η Κάρμεν. Έπνιξε τη γυναίκα του στη μπανιέρα. Ο ίδιος αυτοκτόνησε φορώντας στο κεφάλι του μια νάιλον σακούλα. Με την Ελμίρα που μοιάζει με «μέδουσα ή γοργόνα» να του δίνει τη σακούλα. Η Κάρμεν έχει προσπαθήσει να αυτοκτονήσει. Το μαθαίνουμε από την αρχή του μονολόγου της. Τα όρια κι εδώ ξεθωριάζουν.

Στο Αστυνομικό Δελτίο της εφημερίδας δεν αναφέρεται ότι ο φυλακισμένος που αυτοκτόνησε ήταν συγγραφέας. Κάτι ασυνήθιστο. Κάτι που μας κάνει να σκεφτόμαστε μήπως δεν ήταν, μήπως τίποτα δεν έγραψε και όλα όσα διαβάζουμε είναι στο μυαλό του.

«Δεν είμαι αυτή που βλέπεις. Είμαι οι ιστορίες μου» λέει η Κάρμεν. Ιστορίες που έχουν γραφτεί μέσα της, άλλες αληθινές, άλλες όχι. Ο Χοσέ έχει «μόνο μνήμες». Τίποτα άλλο.

Εν λευκώ. Το λευκό του κελιού. Το λευκό του τέλους. Η τελευταία αντίληψη πριν τον θάνατο. Αλλά και ο τόπος του Άλλου. Ο Άλλος στη λακανική ψυχαναλυτική ορολογία, είναι ο Τόπος της Γλώσσας. Η Μαραγκουδάκη μας το αποκαλύπτει από τον τίτλο. Όλα συμβαίνουν στο λευκό, εκεί που είναι ο τόπος της γλώσσας, εκεί που δεν υπάρχει τίποτα άλλο από τις λέξεις. Όλα εκεί συμβαίνουν.

Η γραφή εξελίσσεται. Πιο δομημένη στην πρώτη ιστορία, πιο οργανωμένη, πιο συνεκτική. Πιο ελεύθερη συνειρμικά, πιο ανοργάνωτη, στη δεύτερη ιστορία, φτάνει να γίνεται παραληρηματική στο τέλος. Χωρίς τελείες, μόνο κόμματα για να τονίζεται η ελεύθερη ροή του συνειρμού.

Το τέλος επαναφέρει τον αναγνώστη στην πεζή πραγματικότητα. Ο αναγνώστης ανακουφίζεται, κατανοεί αλλά και αναρωτιέται. Οι απαντήσεις, όμως, υπάρχουν από την αρχή. Από τον τίτλο. Η Διπλή Όψη, παραπέμπει στην εναλλαγή, στο κυκλικό της ιστορίας.

Οι δύο ιστορίες, δεν είναι παρά μία τελικά.

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφία: Mario De Biasi. Δείτε τα περιεχόμενα του δεύτερου ηλεκτρονικού μας τεύχους εδώ.]

Σε λίγο καιρό κοντά σας με νέο ηλεκτρονικό τεύχος στο mag.frear.gr

Mag.frear.gr – Τα ηλεκτρονικά μας τεύχη

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly