frear

Κρίση και δημοκρατία – του Σταύρου Ζουμπουλάκη

Ένας από τους πρώτους που κατάλαβε τι πραγματικά είναι ο νεοφιλελευθερισμός ήταν, όσο ξέρω, ο Μισέλ Φουκώ, όπως φαίνεται στα μαθήματα που παραδίδει στο Collège de France, από τις 10 Ιανουαρίου ως τις 4 Απριλίου 1979, δηλαδή πριν ακόμη από την εκλογή της Θάτσερ στην πρωθυπουργία της Αγγλίας (4.5.1979) και του Ρήγκαν στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών (1980). Τα μαθήματα εκείνης της χρονιάς ήταν αφιερωμένα στη βιοπολιτική, δηλαδή στον «τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε, από τον 18ο αιώνα και μετά, να εξορθολογιστούν τα προβλήματα που έθεσαν στη διακυβερνησιακή πρακτική τα φαινόμενα που χαρακτήριζαν ένα σύνολο ζώντων συγκροτημένων σε πληθυσμό: υγεία, υγιεινή, γεννητικότητα, μακροζωία, φυλές…». Το πλαίσιο πολιτικής ορθολογικότητας εντός του οποίου εμφανίστηκαν αυτά τα προβλήματα ήταν ο φιλελευθερισμός, γεγονός που υποχρέωνε τον Φουκώ να μιλήσει κυρίως για αυτόν.

Μιλώντας αναλυτικά για τον φιλελευθερισμό, ο Φουκώ θα αναφερθεί σποραδικά και στον νεοφιλελευθερισμό. Εκείνο που κατάλαβε αμέσως ο δαιμόνιος στοχαστής είναι πως ο νεοφιλελευθερισμός δεν αποτελεί προέκταση ή ακραία έκφραση του φιλελευθερισμού, αλλά μετάβαση σε κάτι ριζικά διάφορο: «[…] Δεν πρέπει να έχουμε ψευδαισθήσεις, ο σύγχρονος νεοφιλελευθερισμός δεν είναι καθόλου, όπως συχνότατα λέγεται, η ανάδυση, η επανάκαμψη των παλαιών μορφών της φιλελεύθερης οικονομίας που μορφοποιήθηκαν τον 18ο και 19ο αιώνα […]»,«αυτό που ήθελα να σας δείξω είναι ακριβώς ότι ο νεοφιλελευθερισμός είναι κάτι διαφορετικό.»

Σε τι ακριβώς συνίσταται αυτό το διαφορετικό του νεοφιλελευθερισμού; Στην αποκλειστική θεώρηση του ανθρώπου ως οικονομικού ζώου και, ακόμη περισσότερο, στην επέκταση της λογικής του homo oeconomicus έξω από τα όρια της οικονομίας, στο σύνολο της κοινωνικής και πολιτικής ζωής. […]

Η συνέχεια στην έντυπη έκδοση του περιοδικού (τχ. 1).

Σε λίγο καιρό κοντά σας με νέο ηλεκτρονικό τεύχος στο mag.frear.gr

Mag.frear.gr – Τα ηλεκτρονικά μας τεύχη

%d bloggers like this: