frear

Η συνομιλία – του Γιώργου Δουατζή

Άκου λοιπόν. Αυτός, όχι μόνο δεν ήξερε πότε και που γεννήθηκε ή αν είχε όνομα, αλλά δεν ήξερε καν αν είχε γεννηθεί. Εντάξει, εσύ νομίζεις ότι αστειεύομαι, αλλά σου λέω κάτι απολύτως αληθινό. Δεν ήξερε. Να φανταστείς, ότι όταν τον ρώτησα πώς τον λένε, με κοίταξε πολύ απορημένα και αμέσως μετά χαμήλωσε το βλέμμα στα παπούτσια του. Δεν έβγαλε άχνα.

Ίσως δεν αντέδρασα κι εγώ σωστά, διότι δεν μπόρεσα να πω κάτι. Το μόνο που κατάφερα ήταν αυτή η έκφραση συμπαράστασης δια της αφής. Ξέρεις, τον ακούμπησα στον ώμο σαν να του λέω, εδώ είμαι εγώ μη φοβάσαι ή κι αν δεν μου απάντησες δεν πειράζει βρε αδελφέ ή κάτι τέτοιο. Μετά σήκωσε πάλι το βλέμμα σαν να μου έλεγε, καλύτερα χωρίς τη συμπαράστασή σου ή και γιατί θα πρέπει να έχω γεννηθεί ή κι αν έχω γεννηθεί, εσένα τι σε νοιάζει πως με λένε, που, πότε γεννήθηκα και τα τοιαύτα. Μαζί γεννηθήκαμε ή έχουμε καμία κοινή κληρονομιά; Και με πάγωσε, δεν σου κρύβω, κι ας μην άκουσα τη φωνή του να λέει όλα τούτα, αλλά να, πώς να στο πω, μούδιασα βρε παιδί μου. Διότι κατάλαβα, και σημείωσε ότι δεν είμαι χαζός, ότι τόση ώρα που ανταλλάσσαμε σημεία, σημάδια, στοιχεία -πώς να το εκφράσω;- ανταλλάσσαμε μηνύματα, ναι μηνύματα συνεννόησης δηλαδή, τελικά δεν συνεννοηθήκαμε. Δεν κατάλαβε τι εννοούσα ή εγώ δεν κατάλαβα τι εννοούσε αυτός.

Πάντως, αυτή η σιωπηλή ανταλλαγή απόψεων με δυσκόλεψε. Διότι όταν δεν ξέρω αν με κατάλαβε ο άλλος ή αν κατάλαβα εγώ τον άλλο, αντιλαμβάνεσαι πόσο μπερδεύονται τα πράγματα. Και το σημαντικότερο, το διπλό αυτό ερώτημα μπορεί να το έχει και ο άλλος. Μπορεί δηλαδή κάλλιστα να αναρωτηθεί κι αυτός με τη σειρά του, αν τον κατάλαβα εγώ ή αν με κατάλαβε εκείνος. Καταλαβαίνεις μπέρδεμα; Και δεν είναι ότι μπερδεύονται τα πράγματα. Διότι και να μπερδευτούν, θα μου πεις, τι έγινε; Τον ήξερα και χθες τον κύριο; Ή αυτός εμένα; Αλλά να, μου έρχονται διάφορες φοβίες κι αναλογίζομαι μήπως αυτή η διπλή ερώτηση δεν ισχύει και για τους δύο, αλλά μόνο για μένα. Ότι δηλαδή εγώ δεν καταλαβαίνω τον άλλο και ο άλλος δεν με κατάλαβε. Αλλά αυτό δεν αλλάζει τίποτα, διότι και πάλι είναι πασιφανές, ότι δεν μπορώ να συνεννοηθώ με τον άλλο. Πω, πω, φαύλος, φαυλότατος κύκλος.

Δηλαδή; Όταν μιλάω με οποιονδήποτε, μήπως συμβαίνει σχεδόν πάντοτε εγώ να μην παίρνω τίποτα είδηση; Διότι αν είναι έτσι και δεν καταλαβαίνω εγώ, ούτε ο άλλος, τότε θα πει πώς στην πραγματικότητα δεν μίλησα ποτέ και δεν με άκουσε ποτέ κανείς. Και επίσης πως κανείς δεν μου μίλησε και δεν με άκουσε, αλλά ούτε κι εγώ άκουσα τη φωνή του άλλου, ο οποίος θεωρεί ότι μου μίλησε. Δηλαδή φωνές βγαίναν από το στόμα, αλλά αφού δεν τις εισέπραξε κανείς, είναι σαν να μην βγήκαν ή και που βγήκαν δεν υπήρξαν ποτέ, αφού δεν τις άκουσε κάποιος. Ενώ και οι δύο νομίζαμε το αντίθετο. Καταλαβαίνεις πόσο τρομερό είναι να αντιλαμβάνονται δύο άνθρωποι ακριβώς το αντίθετο, αλλά χωρίς να γνωρίζουν το κανονικό, αυτό που υπάρχει; Σάλεψα. Θεέ μου, τι είναι αυτή η απογοήτευση πρωί-πρωί; Και Κυριακή μάλιστα!

Το φοβερό είναι, ότι δεν ρώτησα και τίποτα δυσνόητο ο δύστυχος. Πότε και πού γεννήθηκε τον ρώτησα. Στο κάτω-κάτω κρατικό απόρρητο είναι το πού γεννήθηκε; Κι αυτός, ένα βλέμμα βρε παιδάκι μου. Γαλήνιο. Θάλασσα γαληνεμένη, τι λέω, λίμνη ακίνητη. Γαλήνη που σε ταράζει. Το είχες σκεφτεί ποτέ ότι θα μπορούσε να σε ταράξει η γαλήνη; Και όμως. Λες, πώς τόση γαλήνη σήμερα στην εποχή μας; Πού τη βρήκε; Από πού την αντλεί; Και συγχρόνως δεν απαντάει. Λες και κουφάθηκε. Κουφάθηκε; Ρε βλάκας που είμαι. Ναι μωρέ. Ο άνθρωπος μπορεί να είναι κουφός. Για αυτό δεν απαντάει. Πώς να απαντήσει αφού δεν άκουσε; Και πώς θα επικοινωνούσαμε άλλωστε, αφού εγώ δεν είχα καταλάβει πως είναι κουφός; Φυσιολογικά λοιπόν τα πράγματα. Κι ήθελα να επικοινωνήσω δια λόγου με τον άνθρωπο. Αν είναι δυνατόν. Με κουφό άνθρωπο.

Να λοιπόν, που όλα έχουν μιαν απάντηση. Κουφός είναι ο άνθρωπος. Κι εγώ τον ειρωνεύτηκα, ότι δεν ξέρει καν αν έχει γεννηθεί. Ντροπή μου. Λοιπόν, όχι ότι έχω ενοχές που φέρθηκα σε έναν κουφό σαν να ήταν φυσιολογικός, αλλά να, μου είναι συμπαθής τελικά ο άνθρωπος. Και για αυτή τη γαλήνη που έλεγα, τώρα γίνεται προφανής η προέλευση της. Όταν ζει στην απόλυτη ησυχία, όταν δεν ακούει τίποτα, εύκολο να είναι γαλήνιος. Όταν μάλιστα είναι εκ γενετής κουφός. Διότι αν κουφάθηκε αργότερα και έχει γνώση των ήχων, πώς να νιώθει γαλήνιος βυθισμένος στην απόλυτη ησυχία; Άρα, εκ γενετής κουφός είναι ο άνθρωπος. Ευτυχής μέσα στη δυστυχία του δηλαδή. Φαντάσου να κουφαινόταν στη διάρκεια της ζωής του, αφού θα είχε ακούσει ήχους…

Το πιο φυσικό για μένα, που είμαι λογικός, ένας άνθρωπος μη κουφός, θα ήταν να προσπαθήσω να μιλήσω του ανθρώπου με νοήματα. Μην με περάσει και για αγενή. Τι να του πω όμως; “Συγνώμη που δεν κατάλαβα ότι είστε κουφός”. Πώς θα του το πω, πώς θα του το δείξω; Και μετά σου λέει ότι είναι εύκολο να συνεννοηθείς με τους συνανθρώπους σου. Μήπως του το γράψω σε ένα χαρτί καλύτερα; Κι αν δεν έμαθε να διαβάζει; Αν και καλλιεργημένος μου φαίνεται ο άνθρωπος, ευγενής. Το ντύσιμο του, μάλιστα, μοιάζει αρκετά ακριβό. Αλλά τι σημασία έχει η έλλειψη ακοής με το ντύσιμο; Εδώ να συνεννοηθούμε πασχίζω, για τα ρούχα θα μιλάμε;

Καλύτερα να κάνω τον χαζό, τον αφελή. Να τον κοιτάξω με νόημα στα μάτια και να κουνήσω τα χείλη με έντονους μορφασμούς κατά την έκφραση του «συγνώμη, δεν κατάλαβα ότι είστε κουφός», χωρίς φωνή φυσικά. Είναι βέβαιο ότι έτσι πρέπει να καταλάβει. Είναι αυτό που λένε γλώσσα των χειλέων. Ας προσπαθήσω με χαρακτηριστικές κινήσεις των χειλιών. «Συ-γνώ-μη δεν κα-τά-λα-βα ό-τι εί-στε κου-φός». Το πέτυχα. Πρέπει να κατάλαβε τι λέω. Σου το είπα, μόνον ηλίθιος δεν είμαι εγώ.

Μα τι κάνει αυτός; Άκουσα καλά; Μίλησε. Ο κουφός μίλησε. Και τι μου είπε παρακαλώ; «Είστε μουγκός κύριε; Μουγκαθήκατε ξαφνικά;» Αν είναι δυνατόν. Μίλησε ο άνευ ακοής. Μίλησε κανονικά. Σαν να ακούει μίλησε σου λέω. Μίλησε. Μα τρελαθήκαμε εντελώς; Να με ρωτάει, μιλώντας δυνατά μάλιστα, αν είμαι μουγκός; Αντί να με ευχαριστήσει για τις τόσες προσπάθειες επικοινωνίας. Ο υποκριτής που μου έκανε τον μουγκό, τον κουφό, που δεν ξέρει πώς τον λένε, πότε και πού γεννήθηκε, που δεν ξέρει καν αν πραγματικά έχει γεννηθεί.

Κι αν δεν έχει γεννηθεί στα αλήθεια; Ω ρε μάνα μου…


[Πρώτη δημοσίευση. Η φωτογραφία είναι του David Talley.]

Σε λίγο καιρό κοντά σας με νέο ηλεκτρονικό τεύχος στο mag.frear.gr

Mag.frear.gr – Τα ηλεκτρονικά μας τεύχη

%d bloggers like this: