Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος
Συχνά, μέσα στη γενικευμένη συνείδηση ότι ζούμε το τέλος ενός πολιτισμού, προβάλλει η ανάγκη – ή η ελπίδα – για μια νέα αρχή· δηλαδή ότι, μετά την κατάρρευση μιας μακράς παράδοσης, μια νέα και πιο ζωντανή θα έλθει, αργά ή γρήγορα, στην ύπαρξη.
Απέναντι σε αυτή την αφελή προσδοκία, πρέπει να θυμόμαστε ότι δεν έχουμε ανάγκη από μια νέα αρχή, αλλά από μια διέξοδο.
Ακόμα και αν μια νέα αρχή ήταν δυνατή, όλα θα ξανάρχιζαν όπως πριν, ίσως με διαφορετικές ιδέες και σχέδια, αλλά πάντοτε μέσα στην αύλακα μιας ιστορικής εποχής και μιας παράδοσης που, κατά κάποιον τρόπο, θα παρέμεναν ομοιογενείς με την προηγούμενη.
Μετά τη χρεοκοπία της ιστορίας της Δύσης, το τελευταίο που μπορούμε να επιθυμούμε είναι μια νέα ιστορική εποχή. Αντίθετα, θέλουμε να τελειώνουμε με τις ίδιες τις εποχές, να εξέλθουμε μια για πάντα και όχι απλώς να ξαναρχίσουμε.
Να εξέλθουμε προς τα πού;
Δεν μπορούμε να το πούμε, και αυτό είναι καλό. Η σιωπή μας είναι πολυτιμότερη από τις φλυαρίες για τα χαρακτηριστικά ενός απίθανου μέλλοντος, οι οποίες προδίδουν τη συγγένειά τους με το παρελθόν επαναλαμβάνοντας άνευρες διατυπώσεις, όπως «νέος ανθρωπισμός», «μετανθρωπισμός» ή «διανθρωπισμός».
Όπως λέει ο πίθηκος στην «Αναφορά σε μια Ακαδημία»*, έχοντας πλέον γίνει κάτι ριζικά διαφορετικό: «Δεν ήθελα την ελευθερία· μόνο μια διέξοδο.»
⸙⸙⸙
[* Πρόκειται για το διήγημα του Φραντς Κάφκα «Αναφορά σε μια Ακαδημία». Αναρτήθηκε στις 6 Ιουλίου 2026 στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Quodlibet (στη στήλη Una voce). Πρώτη δημοσίευση της μετάφρασης στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφία: ©Abu Hanif. Δείτε τα περιεχόμενα του δέκατου όγδοου ηλεκτρονικού μας τεύχους εδώ.]
