Στα μαθήματα της Γεωγραφίας και της Πολιτικής οικονομίας μάς είπαν ψέματα. Τα σύνορά μας δεν είναι στις παρυφές της Εκάλης. Οι Θερμοπύλες μας είναι στις πεζούλες και στις κουπαστές. Και οι ακρίτες μας δεν είναι τζιτζιφιόγκοι αλλά ξωμάχοι και ψαράδες. Και, επειδή πολύ τους υπολήπτομαι τους ακρίτες, με στεναχωρεί που σήμερα θα τους κακοκαρδίσω.
Χρόνια τώρα, όσο οι καρεκλοκένταυροι των Αθηνών σχεδίαζαν επί χάρτου την περιφερειακή ανασυγκρότηση και παλαμοκροτούσαν τους εαυτούς τους για τις, σώνει και ντε, αναπτυξιακές επιδόσεις τους τόσο μειώνονταν οι άνθρωποι που ζούσαν από τον ιδρώτα τους. Θέλω να πω ότι όσο εμείς ξεϊδρώναμε στους γκισέδες των αεριτζήδικων εκσυγχρονισμών, ξεπατώνοντας αρχαίες ελιές και υπεραιωνόβια σκαριά, τόσο η χώρα παροπλίζοταν παραγωγικά. Κι επειδή οι χρηματοπιστωτικές φούσκες δεν είναι βρώσιμες, κάπως αλλιώς και κάπου αλλού πρέπει να γυρέψουμε τα ψωμιά μας — και να τα φυλάξουμε από λογιών λογιών μαγαρισιές.
Βεβαίως, δεν γίναμε ψωμοζήτες εν μια νυκτί. Προηγήθηκε το κλείσιμο του ματιού στον κόσμο της επαρχίας — ξέρετε, λίγο η Κοινή Αγροτική Πολιτική, λίγο το αποδεκάτισμα των κοπαδιών, λίγο ο κατατεμαχισμός των καϊκιών και πολύς εκμαυλισμός. Τάξαμε στους ορίτζιναλ συνοριοφύλακες ότι δεν χρειάζεται να εργάζονται κι ότι μπορούν να την περνάνε μπέικα, όπως εμείς οι ντεμέκ πρωτευουσιάνοι, πίνοντας φρεντουτσίνα και νοικιάζοντας καταλύματα. Και, μια στο τόσο, όλοι μαζί θα αρμέγαμε την τροφαντή αγελάδα του Ευρωπαίου γείτονα που είναι κιμπάρης και αγαθιάρης μαζί.
Αν έχει κάποια αξιοπιστία ο λόγος μου, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι οι «κουτόφραγκοι» δεν είναι τόσο κουτοί όσο νομίζαμε. Γνώριζαν, όπως κι εμείς, ότι οι επιδοτήσεις τους γίνονταν στάχτη και μπούρμπερη στα πάλαι ποτέ «πολιτιστικά κέντρα» που φύονταν στις εξοχές εργοδοτώντας κορίτσια από το πρώην ανατολικό μπλοκ. Το αποτέλεσμα; Οι άνθρωποι της υπαίθρου, όπως οι άνθρωποι των άστεων, έγιναν με τη σειρά τους καταναλωτές εισαγόμενων προϊόντων, δηλαδή έπαψαν να είναι δημιουργοί και έγιναν δανειολήπτες.
Βεβαίως, δεν υπονοώ ότι «μαζί τα φάγαμε» — τρώγαμε κατά μόνας φθονώντας, ενίοτε, τους πάγκαλους πανδοχείς που όσο οι επίλοιποι ψαρώναμε, καταβρόχθιζαν ψαρούκλες. Και όσο ισχύει ότι το ψάρι βρομάει από το κεφάλι, άλλο τόσο ισχύει ότι η κεφαλή δεν είναι ποτέ ασώματος.
Τώρα που ήρθε ο λογαριασμός της ευωχίας όλοι, χορτάτοι και μισοχορτάτοι, παριστάνουμε τους ανήξερους. Οι μόνοι που ξέρουν είναι οι λαλίστατοι χαρτογιακάδες που εκ του προχείρου διέγνωσαν ότι για όλα φταίνε οι παλιακοί μας τρόποι κι ο κατακερματισμός των μικρών μας κλήρων. Δηλώνουν, προσέτι, πανέτοιμοι να εξορθολογίσουν και να μεγεθύνουν τις αποδόσεις και, κυρίως, να διαχειριστούν νέα «πακέτα» για τις πράσινες μεταβάσεις και τους πολύφερνους ψηφιακούς μετασχηματισμούς. Μάλιστα. «Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα», τώρα φυτρώνουν (και σκουριάζουν) οι ΑΠΕ!
Με άλλα λόγια, αν τα υψηλής προστιθέμενης αξίας ελληνικά προϊόντα υπερτερούσαν του ανταγωνισμού λόγω παραγωγικής ηπιότητας, τώρα και αυτή θα πάει περίπατο. Η τεχνική θα υποσκελίσει το μεράκι και η ποσότητα θα λιπάνει με τα πολυεθνικά φαρμάκια της την ποιότητα.
Η μετατροπή του τόπου μας σε ζώνες τριτογενών υπηρεσιών, δευτεροκλασάτου παραθερισμού και εντατικοποιημένων συγκομιδών μάς αποστερεί από την παραγωγική μας μνήμη και δεν συνιστά ανασύνταξη του πρωτογενούς τομέα αλλά ξεθεμελίωσή του.
Εάν αληθεύουν τα ανώτερα μαθηματικά του γεωργού Οδυσσέα Ελύτη που μας βεβαιώνει πως «εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις», πολύ φοβάμαι ότι οσονούπω θα μας λείψει, εκτός της ιδιοκτησίας, και η πρώτη ύλη.
Αυτό όμως που ποτέ, απ’ όσα φαίνονται, δεν θα μας λείψει είναι το καλαμπούρι. Είδαμε σε απευθείας σύνδεση το προηγούμενο διάστημα κάτι απίθανα καλότυχους τζογαδόρους, κάτι «Πόπες», κάτι «Χασάπηδες» και κάτι «Τζιτζήδες». Και, αφού θαυμάσαμε τη νομική τους συγκρότηση και τη… συνταγματική τους αφοσίωση, διασκεδάσαμε με την αθλιότητα και τα άθλια ελληνικά τους.
Δεν θέλω να χολώσω κανέναν, αλλά έχω την βάσιμη υποψία ότι το ίδιο με εμάς διασκέδασαν και εκείνοι που τους έκαναν πλάτες.
Υ.Γ. Σε όλα τα παραπάνω δεν χώρεσαν οι ανάργυροι, που, σε πείσμα των γραφειοκρατικών προσκομμάτων και κομμάτων, χωρίς επιλήψιμα νταραβέρια, υπηρετούν την αμπελουργία, την ελαιοκομία και τη ναυτοσύνη. Δική τους είναι η Ελλάδα. Εμείς μουσαφιραίοι είμαστε και καπηλευτές της αρχοντιάς τους.
⸙⸙⸙
[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφία: ©Marco Sgarbi. Δείτε τα περιεχόμενα του δέκατου έκτου ηλεκτρονικού μας τεύχους εδώ.]
