frear

Για το βιβλίο του Ζαχαρία Στουφή «Όταν ήμουν παιδί έσφαζαν τα ζώα μπροστά μου» – γράφει ο Μιχάλης Σακελαρίου

Κάθε φορά η καινούργια δουλειά του Ζαχαρία έρχεται να αποκαλύψει παλιές κακοφορμισμένες πληγές που δυστυχώς δεν έχουν ακόμη ιαθεί. Αρχικά θα μιλήσω για την Ενοχή. Είναι μια έννοια που διαπερνά όλο το βιβλίο σαν ένα πέπλο σκοτεινής ομίχλης. Ενοχή και Αμφιβολία. Είναι η αγωνία του πρωτόλειου Εαυτού να συμμορφωθεί με τραγικές και αποτρόπαιες πολλές φορές εικόνες, πρακτικές, δεδομένα και η αμηχανία μπροστά στην καθημερινή φρίκη, καθώς από οικείους ανθρώπους θεωρείται μέρος μιας διεκπεραιωτικής καθημερινότητας. Η σπουδή να συμβιβαστείς με τον Τρόμο σε κάμει μέρος του τρόμου. Το Τέρας που δεν μας τρομάζει πια έχει την όψη μας. Και εδώ σε τρυφερές ηλικίες καλείσαι πια να λάβεις θέση. Το μαχαίρι που σχίζει τα σωθικά του ζώου, κομματιάζει ταυτόχρονα και το συμπαγές κοσμοείδωλο που ένα παιδί είχε σχηματίσει για αυτόν τον κόσμο. Αποδομεί και ακρωτηριάζει όλη την εδραιωμένη και αυτονόητη εμπιστοσύνη απέναντι σε ανθρώπους οικείους και αγαπημένους καθώς και σε συστήματα πεποιθήσεων με οποία καλείται κανείς να γίνει συμβατός.

Οργή. Το Πάσχα της Αγάπης είναι βαμμένο με αίμα και το sountrack της τελετής είναι ο ανατριχιαστικός υγρός ήχος της αποκόλλησης των οστών και της σάρκας. Είναι οι απόκοσμες κραυγές των ζώων που δεν προλαβαίνουν καν να αναρωτηθούν το γιατί. Το πρώτο μέρος του βιβλίου και πριν τη Λύτρωση δεχόμαστε έναν καταιγισμό από οσφρητικές οπτικές και ηχητικές εικόνες που καθιστούν το θέμα τόσο παραστατικό και σκληρό που παγώνουν τον αναγνώστη. Είναι η βίαιη είσοδος στον ανθρωπομορφικό κόσμο. Εκεί που το είδος μας διαμελίζει και διαμελίζεται, βασανίζεται βασανισμένο για να μην έχει ποτέ τέλος αυτός ο κύκλος του κανιβαλισμού και της φρίκης. Σκοτώνουμε στο όνομα της αγάπης και της ζήλειας, ακρωτηριάζουμε δικούς μας ανθρώπους για το δικό τους καλό, χειραγωγούμε, δικάζουμε, καταδικάζουμε αγαπημένα πρόσωπα στο όνομα της συμπόνιας και της καλοσύνης. Και δεν θα διστάσουμε να κάνουμε στο μέτωπό τους το σημείο του Σταυρού, όπως ο πατέρας χάραζε το λαιμό του καταδικασμένου ζώου. Δεν θα έχουμε κανέναν ενδοιασμό προκειμένου να διαπράξουμε οποιοδήποτε έγκλημα επικαλούμενοι ανώτερες δυνάμεις και θεούς φιλεύσπλαχνους και συνάμα πεινασμένους για σουβλισμένα σπλάχνα. Η Αντίφαση κορυφώνεται όταν το αίμα του κρεμασμένου αρνιού στάζει σταγόνα σταγόνα στο πάτωμα, χρονομετρώντας αντίστροφα τη γιορτή της χαράς και της αγάπης, την ημέρα της Λαμπρής. Ένας κόσμος ευσεβής, κατανυκτικός και αιμοδιψής που κατασπαράσσει τον μείζονα Εαυτό του θυσιάζοντας τα πάντα, εκτός από υπερφυσικό και ασήμαντο Εγώ του.

Ο Αφηγητής μεγαλώνει. Και αφού και ο ίδιος αυτοακρωτηριάζεται συναισθηματικά για να ταιριάξει στο αλλόκοτο περιβάλλον σκοτώνει, βασανίζει, για να φορέσει στους ώμους του τα σύμβολα του ανδρισμού και της λήθης. Θύτης και θύμα ταυτόχρονα διέρχεται με έναν τρόπο οδυνηρό τις πύλες της απομάγευσης, ένα θέμα που έχει θιγεί και στο προηγούμενο βιβλίο του συγγραφέα Ο Τάφος του Διαβόλου (εκδόσεις ΑΩ, 2019). Η αθωότητα δεν διαρκεί πολύ. Σχεδόν καθόλου. Φευγαλέες ευχές και μυθεύματα, ένοχα μυστικά που εξωραΐζονται, στοιχειά που αναζητούν κατοικία στον κόσμο του θρύλου, καθώς δε μπορούν να συλλαβιστούν με γλώσσες ανθρώπινες του καθωσπρεπισμού και του κομφορμισμού. Στο τέλος όμως θα αναζητήσει την εξιλέωση σε ένα τελευταίο Πάσχα και μια θυσία που θα συμβολίζει τη Νέμεσι.

Όσο διάβαζα ξανά και ξανά τα επεισόδια του βιβλίου, μία λέξη αναβόσβηνε στο μυαλό μου και δεν είναι ελληνική. Η λέξη Abuse. Σημαίνει κατάχρηση, όμως εμπεριέχει και την έννοια της προσβολής και της Ύβρεως. Και η κακοποίηση, ένας όρος αμφιλεγόμενος, λαμβάνει ποικίλες σημασίες μέσα από την αιχμηρά ειρωνική πέννα του ποιητή. Ένα ερώτημα εκκρεμεί στο τέλος. Τι μας περιμένει και τι μας ταιριάζει. Ο Παράδεισος ή ο Υπόνομος;

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφίες: Evgeny Kanaev. Δείτε τα περιεχόμενα της έντυπης έκδοσης εδώ.] 

Σε λίγο καιρό κοντά σας με νέο ηλεκτρονικό τεύχος στο mag.frear.gr

Mag.frear.gr – Τα ηλεκτρονικά μας τεύχη

%d bloggers like this: