frear

Η συμπόνια – του Μιχάλη Μακρόπουλου

Ένα κινηματογραφικό πλάνο είναι μια παράγραφος σε μια αφήγηση με εικόνες, μα επίσης είναι ένας ζωγραφικός πίνακας με συμμετρία και τόνους φωτός, ή μια φωτογραφική σύνθεση. Ανάλογα με το πόσο «εικαστική» είναι η ματιά του σκηνοθέτη, τα πρόσωπα στο πλάνο έχουν ίδια αξία με τις πολυθρόνες ή τα βάζα, ως μέρη της σύνθεσης· συνεισφέρουν εξίσου στη γεωμετρία της κινηματογραφικής εικόνας, κατάλληλα τοποθετημένα μ’ αυστηρά κριτήρια οπτικής ισορροπίας ή συμμετρίας από τον σκηνοθέτη. Μα οι άνθρωποι, με την ανθρώπινη ιδιότητά τους κι όχι μ’ αυτήν του πράγματος που μαζί μ’ άλλα συναπαρτίζει μια σύνθεση, έχουν την τάση με τη ζεστασιά του ζωντανού τους κορμιού, με την άπειρη εκφραστικότητα της φυσιογνωμίας τους, με τη γλαφυρή κι αεικίνητη γλώσσα του σώματός τους, να αντιστρατεύονται την παγερή εικαστικότητα του κινηματογραφικού πλάνου, να τη θραύουν. Η συμπόνια που ο σκηνοθέτης νιώθει για τους χαρακτήρες της ιστορίας του τους απελευθερώνει από τη γεωμετρία της εικόνας ξεχωρίζοντάς τους, στη σύνθεση, από μια πολυθρόνα ή ένα βάζο. Δεν συμπονούμε τα πρόσωπα σε μια ταινία του Στάνλεϊ Κιούμπρικ ή στον Αστακό του Γιώργου Λάνθιμου, γιατί καταρχάς δεν τα συμπονά ο σκηνοθέτης, έτσι μπορούμε να θαυμάσουμε ανεμπόδιστοι την εικαστική πλευρά της κινηματογραφικής τέχνης αποτυπωμένη σε πλάνα όπου τα χέρια και οι μορφές των ανθρώπων τιθασεύονται για να ισορροπήσουν μέσα στη συνολική σύνθεση. Αλλά σε μια σκηνή από μια ταινία του Τσάπλιν ή του Κασσαβέτη, τα πρόσωπα αφήνονται από το σκηνοθέτη να πονέσουν ή να χαρούν, και καμία γεωμετρία δεν μπορεί τότε να χωρέσει τον πόνο τους ή τη χαρά τους.

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ.]

Δείτε την ύλη του έντυπου τεύχους μας εδώ.

Σε λίγο καιρό κοντά σας με νέο ηλεκτρονικό τεύχος στο mag.frear.gr

Mag.frear.gr – Τα ηλεκτρονικά μας τεύχη