1. Παναγιώτης Κονδύλης, Συντηρητισμός, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
Πρόκειται ίσως για ένα από τα κορυφαία έργα πολιτικού στοχασμού που κυκλοφόρησαν το τρέχον (ακόμη!) έτος. Η γραμματολογική εποπτεία του Κονδύλη είναι υποδειγματική. Στις καλύτερες σελίδες του συγκαταλέγονται οι παρατηρήσεις του για την επαναστατική και τη συντηρητική δικτατορία αντίστοιχα, οι αναφορές του στον άδικα λησμονημένο στοχαστή Ντονόζο Κορτές καθώς και η ανάλυσή του για την «απορρόφηση» του συντηρητισμού από τον φιλελευθερισμό. Η άντληση γνωσιολογικών κριτηρίων από τον Πολιτικό Ρομαντισμό του Καρλ Σμιτ –σε αντίθεση με άλλα έργα του που είναι επηρεασμένα από την Πολιτική Θεολογία– και η χρήση τους –με ταυτόχρονη και οξεία, άμεση και έμμεση κριτική του Σμιτ ως ιστορικού των ιδεών– ώστε το ‘β μισό του 19ου αι. να οριστεί ως χρονικό τέλος του συντηρητισμού, είναι διανοητικώς προκλητική.
2. Άγης Πετάλας, Η Δύναμη του κου Δ., Αντίποδες.
Το πρώτο βιβλίο του Άγη Πετάλα, ο οποίος είχε ήδη αρθρογραφήσει με διάκριση στη Λεύγα και την Νέα Εστία, είναι μια τολμηρή συλλογή διηγημάτων, με συνδετικό στοιχείο την –αρχικά μυστηριώδη– παρουσία του κου Δ. Η υποβλητική παρουσία κάποιων από τα καλύτερα στοιχεία της αγγλικής και της γαλλικής παράδοσης της σατιρικής πεζογραφίας προσδίδει στη συλλογή ένα ιδιαίτερο εύρος. Η λεπταίσθητη γραφίδα του Άγη Πετάλα αποφεύγει τις γενικεύσεις και τις κοινοτοπίες κατορθώνοντας έτσι να δώσει μια προσωπική θέαση του σύγχρονου αστικού τοπίου. Εξίσου σημαντικό είναι το επίτευγμά του να μιλήσει για την σύγχρονη κρίση δίχως ίχνος ηθικισμού.
3. Girolamo Savonarola, Apologetic Writings, I tatti Renaissance Library – Harvard University Press.
Μία ακόμη εξαιρετική έκδοση στην νέο-Λατινική σειρά των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων του Χάρβαρντ. Ο λόγος του Σαβαναρόλα, αυτού του άρτιου ρήτορα που επέκρινε την ρητορική, αυτού του αριστοτελιστή που αποζητούσε την χριστιανική απλότητα μακριά από νοητικές κατασκευές, δείχνει μια ιδιαίτερη επίγνωση των πορισμάτων της ουμανιστικής κίνησης, την οποία και δήλωνε ότι απεχθανόταν. Τα έργα σε αυτόν τον τόμο μας βοηθούν να αποκομίσουμε μια πιο ολοκληρωμένη και ισορροπημένη άποψη για μια από τις σημαντικότερες μορφές της Αναγέννησης. Εκλεκτικές συγγένειες με τον πνευματικό του συνοδοιπόρο Τζιανφραντσέσκο Πίκο ντε λα Μιραντόλα αναφύονται στον Διάλογο περί της Προφητικής Αλήθειας.
4. Cyriac of Ancona, Life and Early Travels, I tatti Renaissance Library – Harvard University Press.
Ο Κυριακός ο Αγκωνίτης υπήρξε μια από τις μορφές εκείνες της ιταλικής αναγέννησης των οποίων το ενδιαφέρον ξεπερνά κατά πολύ τους κύκλους των ειδικών ιστορικών. Πρώιμος περιηγητής του ελλαδικού γεωγραφικού χώρου είχε συναντήσει κάποια από τα πρόσωπα που έπαιξαν πρωτεύοντα ρόλο στα τελευταία χρόνια του Βυζαντίου. Τα κείμενα του τόμου φωτίζουν την πρώιμη πρόσληψη της Ελλάδας, όχι μόνο ως λόγου αλλά και ως τόπου. Η πραγματεία για τον Ιούλιο Καίσαρα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η έκδοση αυτή είναι αναγκαία όχι μόνο σε κάθε ιστορικό αλλά και σε κάθε φιλομαθή αναγνώστη που επιζητεί μέσω της μελέτης των πηγών να αποκτήσει μια βαθύτερη ιστορική επίγνωση.
5. Gersonide, Commento al «Cantico dei Cantici» nella traduzione ebraico-latina di Flavio Mitridate Olscki, Studi pichiani, vol. 14
Ο Γερσονίδης (1288-1344) υπήρξε ένας από τους πλέον διακεκριμένους εβραίους φιλοσόφους του Μεσαίωνα. Η συμβολή του στα μαθημαιτκά και την αστρονομία αλλά και την βιβλική ερμηνεία υπήρξε καθοριστική. Τα σχόλιά του στο Άσμα Ασμάτων μας δίνουν μια πανοπτική θέαση του φιλοσοφικού του έργου. Ο προσήλυτος Φλάβιος Μιθριδάτης και μεταφραστής του, ήταν μέλος του κύκλου του Πίκο ντελλα Μιραντόλα και μετέφρασε πολλά καββαλιστικά έργα για λογαριασμό του. Η άρτια έκδοση του codex unicus και η αντιπαραβολή με το εβραϊκό πρωτότυπο είναι καρποί μιας ιδιαίτατης εκδοτικής επιμέλειας. Από πολλές απόψεις η απόδοση του Φλάβιου Μιθριδάτη είναι όχι μόνο πιο χρήσιμη αλλά και πιο γλαφυρή από την αγγλική μετάφραση του Μεναχέμ Κέλνερ. Ο πρόλογος και τα σχόλια της έκδοσης είναι εξαιρετικά.
6. James Ladyman, Τί είναι η Φιλοσοφία της Επιστήμης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
Οι ΠΕΚ συνεχίζουν ακάθεκτες το έξοχο μεταφραστικό τους έργο στην ιστορία και την φιλοσοφία της επιστήμης. Ο Ladyman διαθέτει σπάνια μετριοπάθεια και ευφυΐα και είναι απλός χωρίς να είναι απλουστευτικός. Τα κεφάλαια περί Διαψευσιοκρατίας και Ρεαλισμού (4ο και 8ο αντίστοιχα) αξίζουν, νομίζω, μια θέση ανάμεσα στα καλύτερα κείμενα της πρόσφατης φιλοσοφίας της επιστήμης.
[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ.]
