Μετάφραση: Αναστάσιος Θεοφιλογιαννάκος
Ο Πωλ Γκούντμαν, ένας από τους πιο ριζοσπαστικούς αναρχικούς στοχαστές του εικοστού αιώνα, αυτοχαρακτηρίστηκε κάποτε «νεολιθικός συντηρητικός». Και ο Ιβάν Ίλιτς, που θεωρούσε ότι στεκόταν με το ένα πόδι στην καθολική παράδοση και με το άλλο στη λάσπη του καιρού του, έλεγε πως η ορθοδοξία του ήταν τόσο αρχαία και πλήρης, ώστε να αποδεικνύεται επαναστατική. Αυτό σημαίνει ότι, για να κατανοήσουμε και ενδεχομένως να ξηλώσουμε τον ιστορικό χρόνο μέσα στον οποίο ζούμε, χρειάζεται να κρατούμε το ένα πόδι στην προϊστορία. Αυτή ακριβώς η στάση στο κατώφλι ή στο όριο ανάμεσα σε δύο ασύμμετρες εποχές είναι εκείνο για το οποίο η εποχή μας αποδεικνύεται ανίκανη. Όχι μόνο αυτή σκέφτεται σε μία και μόνη διάσταση, αλλά έχει χάσει κάθε σχέση με το ίδιο της το παρελθόν, χωρίς την οποία κάθε πρόσβαση στο παρόν είναι αδύνατη. Γι’ αυτό μπορεί μόνο να κοιτάζει προς ένα μέλλον που, στην πραγματικότητα, δεν είναι παρά η συνέπεια ενός παρελθόντος ως προς το οποίο βρίσκεται ολοκληρωτικά στο σκοτάδι, ενώ την κινεί με τα νήματά του σαν μαριονέτα. Μόνο όποιος στέκεται όρθιος στα δύο του πόδια, ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν, μπορεί να αναμετρηθεί και με τα δύο και να μην καθορίζεται εν αγνοία του από αυτά. Μόνο ένας νεολιθικός συντηρητικός μπορεί να είναι αρκετά επαναστάτης ώστε να ανοίξει έναν νέο χώρο στη σκέψη και στη δράση.
⸙⸙⸙
[Αναρτήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2026 στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Quodlibet (στη στήλη Una voce). Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Εικόνα: ©Rinat Voligamsi. Δείτε τα περιεχόμενα του δέκατου ένατου ηλεκτρονικού μας τεύχους εδώ.]
