Μετάφραση-Σχόλιο: Μυρτώ Χαρβαλιά
Έχω δύο κόρες.
Είναι όλα όσα ήθελα από τη γη.
Ή σχεδόν όλα.
Ήθελα και λίγο χώμα:
Μια πόλη παγιδευμένη στους λόφους. Ένα ποτάμι αστικό.
Ένα νησί στο φυσικό του στοιχείο.
Ώστε να μπορώ να το πω μου. Δικό μου.
Και να το εννοώ.
Τώρα μεγάλωσαν πια κι έφυγαν μακριά
κι η ίδια η μνήμη
έχει γίνει εμιγκρές,
τριγυρνά σε ένα μέρος
όπου η αγάπη παίζει κρυφτό μέσα στο τοπίο:
Όπου οι λόφοι
είναι το χρώμα στα μάτια ενός παιδιού,
όπου τα παιδιά μου είναι αποστάσεις κι ορίζοντες:
Τη νύχτα,
στην άκρη του ύπνου,
βλέπω την ακτή του κόλπου του Δουβλίνου.
Το κύμα στα βράχια, ο πέτρινος μόλος.
Άραγε έτσι ήταν, λέω
έτσι το είχαν δει,
φεύγοντας πάνω στο ποστάλι το σούρουπο,
με τις σκιές να πέφτουν
πάνω σε κάθε τι που έπρεπε να αφήσουν;
Και που θα αγαπούσαν για πάντα;
Και τότε
Με φαντάζομαι
στην κουπαστή του πλοίου,
να ψάχνω το τελευταίο εκείνο χέρι.
Με βλέπω
στο υποβρύχιο μέρος του νερού,
απ’ το σκοτάδι να ξεπροβάλω, να λέω
όλα τα ονόματα που ξέρω για τη χαμένη γη:
Ιρλανδία. Απουσία. Κόρη μου.
***
[«Η Χαμένη Γη» από τη συλλογή The Lost Land (Η Χαμένη Γη) της Ηβάν Μπόλαντ (1998).]
Η Ηβάν Μπόλαντ (1944-2020) γεννήθηκε στο Δουβλίνο, ήταν ποιήτρια και καθηγήτρια λογοτεχνίας. Το 1996 ξεκίνησε να εργάζεται στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, στην Καλιφόρνια. Κυρίαρχα στοιχεία στην ποίησή της είναι η Ιρλανδία αλλά και η προβληματική θέση της γυναίκας στην ιστορία της.
Οι παραπάνω θεματικές απαντώνται και στο παρόν ποίημα. Το ποιητικό εγώ επανέρχεται με ένα αίσθημα πικρίας σε εικόνες του ιρλανδικού τοπίου, οι οποίες μπλέκονται στην αναπόληση ενός παρελθόντος που δεν θα ξανάρθει. Η χαμένη γη του ποιήματος, είτε αυτή είναι η Ιρλανδία που το ποιητικό πρόσωπο νοσταλγεί είτε αυτή σχετίζεται με τα παιδιά που ενηλικιώνονται και φεύγουν, μετουσιώνεται σε μια απουσία αναντικατάστατη.
Με αφορμή τον θάνατό της στις 27 Απριλίου 2020, αποφάσισα να αποδώσω στα ελληνικά τη «Χαμένη Γη.» Όταν έκανα την πρώτη απόπειρα ερευνητικής εργασίας στο πλαίσιο ενός μαθήματος ποίησης στο τμήμα Αγγλικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ, έπεσα πάνω στο συγκεκριμένο ποίημα και θυμάμαι πόση εντύπωση μού είχε κάνει· εκείνη την περίοδο, όταν με ρωτούσαν για τον αγαπημένο μου συγγραφέα εγώ απαντούσα πάντα με το όνομά της, ακόμη κι αν δεν ήξερα σε βάθος το έργο της. Η απουσία της με θλίβει.
[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Δείτε τα περιεχόμενα της έντυπης έκδοσης εδώ.]
