frear

Για την ποιητική συλλογή της Τασούλας Καραγεωργίου «Η πήλινη χορεύτρια» – γράφει ο Ανέστης Σουσαμίδης

Η ποιητική συλλογή της Τασούλας Καραγεωργίου  Η πήλινη χορεύτρια (Γαβριηλίδης 2019) σε μια πρώτη ανάγνωση δίνει την εντύπωση μιας ποίησης «κλειστής» ή και «περίκλειστης». Σταδιακά όμως αποκαλύπτεται στα μάτια του έμπειρου αναγνώστη ως μια «εξωστρεφής» στην ουσία της ποιητική συλλογή.

Είναι εξάλλου φανερό ότι η Καραγεωργίου δεν απομονώνεται στο δικό της γνώριμο περιβάλλον των μύθων και των αρχαίων σπανίων λέξεων αλλά εξ αρχής και μέσω της συχνής χρήσης του β΄ ενικού ρηματικού προσώπου, φαίνεται πρόθυμη να εισαγάγει και εμάς σε αυτό, να μας το συστήσει με την ψυχή της.

Έτσι εκπέμπει συνεχώς μηνύματα ώστε  να προσέξουμε επιτέλους κι έναν άλλο κόσμο, των κόσμο των νεκρών και των μύθων, που παραμένουν ζωντανοί μέσα στην ιστορική τους διαχρονία.

Η Καραγεωργίου δηλαδή από τον οικείο για εκείνη χώρο των πανάρχαιων λέξεων και από το ασφαλές καταφύγιο των αρχετυπικών μύθων στους οποίους πρωταγωνιστούν εμβληματικά μυθικά πρόσωπα, όπως ο Αίας ή η Θέτιδα, στέλνει το δικό της στίγμα αναζητώντας την υπόγεια πανανθρώπινη συγγένεια, αυτή που ενώνει και τους απλούς ανθρώπους, αυτούς που έχουν τα «καθαρά όμματα της καρδίας» και που δοκιμάζονται από την τραγικότητα της μοίρας.

Πέρα λοιπόν από αμφισημίες, τα σπάνια επίθετα (όπως το αλγεσίδωρος) και τη μυθοπλαστική ατμόσφαιρα, αντιλαμβάνεται κανείς ότι στον πυρήνα της η ποίηση της Τασούλας Καραγεωργίου, παραμένει απλή και σταθερά προσηλωμένη στη στοργική μέριμνα για τον άνθρωπο. Με μια γερή δόση γενναιόδωρης αγάπης προσπαθεί να μας επαναφέρει στις «ρίζες» μας. Η αγάπη όμως αυτή δεν είναι αφηρημένη. Δίδεται ως «αντίδωρο» που αποκτά μια πολλαπλασιαστική ιδιότητα, καθώς παρέχει στον αναγνώστη ερείσματα και βάσεις για αυτόνομα μελλοντικά ταξίδια στον νοητό κόσμο της ποίησης. Εξάλλου παρά τα φιλολογικά τους φορτία τα ποιήματα σχετίζονται απόλυτα με την πολύπλοκα λαϊκή, πολυδιάστατα απλή, και στην ουσία καθημερινή ποιητική προσωπικότητά της.

Το πρώτο ποίημα «Το ανεξίτηλο χάραγμα» λειτουργεί τρόπον τινά ως εισαγωγικό σημείωμα στο οποίο με κάποια δόση αυτοσαρκασμού σχολιάζεται η «ηλικία» της γραφής, η οποία όμως νικάει την κόπωση με την επιμονή στο δικό της «χρέος»,  Στο ποίημα «Αίας», ένα από τα κορυφαία της συλλογής, ο καταληκτικός στίχος (Ειν’ η πιο άγρια προσφυγιά μακριά από την αγάπη) σηματοδοτεί το αέναο δράμα του ανθρώπου.

Ξεχωρίζω επίσης το ποίημα «Μια παλιά προφητεία». Συμπυκνώνει στοιχεία από όλη τη ποίηση: δημώδη, λαϊκή, λόγια, σύγχρονη. Οι τελευταίοι του στίχοι δικαιώνουν την προφητεία για μια ποιητική αναγέννηση, που «θα πνεύσει ως δρόσος ζεφύρου στην ολόμαυρη ράχη, στην έρημη γη».

Εξαίρετο και το ποίημα «Κυκλοδίωκτος ήλιος», μια συνομιλία με την εμβληματική στροφή από την Ωδή « Εις θάνατον» του Ανδρέα Κάλβου.

Η ομώνυμη της συλλογής  «Πήλινη χορεύτρια» επιδίδεται πεισματικά σε «ένα δόσιμο χωμάτινης αγάπης». Αντιγράφω τους τελευταίους στίχους του ίδιου ποιήματος «είμαστε χώμα και νερό κι όλο διψάμε για ουρανό».

Στη «Φαρμακολύτρια», η παρενθετική αναφορά στον επίλογο «είναι κι ο δρόμος της ψυχής που έχει χορταριάσει» συνιστά ένα ακόμα παράδειγμα που χαρακτηρίζει τη συλλογή στο σύνολό της: την αποφθεγματικότητα που έχουν συχνά οι καταληκτικοί στίχοι των ποιημάτων της Καραγεωργίου .

Χαρακτηριστικό είναι το κλείσιμο στο ποίημα «Το μπλοκάκι του ποιητή»: Πάντα θα υπάρχει ποιητής, διαβάτης  απ’ την Πύλη των Λεόντων.

Συμβαίνει κάποτε αυτή η ροπή προς την αποφθεγματικότητα να έχει και στοιχείο ανατροπής, όπως στο ποίημα «Με το μισό παπούτσι»: Τάσσομαι με τον Σολωμό – και με μισό παπούτσι.

Στο «Δαιμόνιον πτολίεθρον» αναδύεται η πραγματικότητα της πολυδιασπαρμένης και πολυπολιτισμικής παγκοσμιοποιημένης Αθήνας και είναι παρούσα η συμπονετική ματιά προς τους άστεγους και προς τους ξένους.

Στο ίδιο κλίμα και το ποίημα «Ο ποιητής Μελέαγρος» με τους εμβληματικούς τρεις πρώτους στίχους που ανήκουν στον ποιητή του τίτλου: «Κι αν εγώ είμαι Σύρος, λοιπόν τι πειράζει;/μια πατρίδα, τον κόσμο, εμείς οι θνητοί κατοικούμε/και όλους μας έχει ένα Χάος γεννήσει.»

Θα ήθελα να κλείσω με το επιμύθιο του ποιήματος «Μονάχα οι λέξεις», επειδή δίνει συνοπτικά το στίγμα της συλλογής στο σύνολό της:

Είναι ένα θαύμα οι λέξεις/σαν το νεράκι του Θεού.

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Δείτε τα περιεχόμενα της έντυπης έκδοσης εδώ.]

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly

Twitter

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly