frear

Η νίκη της παιδικότητας, η νίκη της ποίησης – της Βάγιας Κάλφα

Για το χειρότερο
Που έχω κατηγορηθεί
Είναι η παιδικότητα
Αυτή είναι
Το αυθεντικότερο
Κομμάτι μου

(Κούνια-Μπέλα, σελ. 20)

Με το πρώτο βιβλίο της Βλέπω ακόμα παιδικά (εκδ. Θράκα, 2017) η Αντωνίνη Σμυρίλλη (γενν. Λάρνακα, 1987) ανεβαίνει στο πρώτο σκαλί. Ήδη στον τίτλο είναι η νίκη: εκεί στο ακόμα: σε πείσμα αυτών που σκοτώνουν, χάρη σε αυτά που σκοτώνουν γεννιέται η ποίηση κι έντιμα, χωρίς φλυαρία ψηλαφίζει τις πληγές της.

Ο ποιητικός κόσμος της Αντωνίνης Σμυρίλλη είναι λιτός κι εξίσου λιτά αποδίδεται. 20 ολιγόστιχα ποιήματα απαρτίζουν τη συλλογή που μας συστήνεται στα ροζ και σε μικρές διαστάσεις. Κι όμως πολύ σύντομα αντιλαμβάνεται ο/η αναγνώστης/στρια πως η ίδια η μορφή (η επιφάνεια) είναι ένας αυτοσαρκασμός, μία ηθική κι αισθητική αγωνία που εκτείνεται πέρα από τη δυσφορία των συμβάσεων του φύλου (τις κοινωνικές προσδοκίες για την ευθραυστότητα και το λεπτεπίλεπτο του γυναικείου φύλου), στο κέντρο της ύπαρξης. Το ροζ δεν είναι εκείνο το κοριτσίστικα φορεμένο (αν και στη συλλογή, και αυτό προσμετράται στα συν της, διατηρείται το φύλο θαρρετά) αλλά ένα ροζ που έχει χωνέψει το μαύρο, έχει εμποτιστεί από αυτό κι ωστόσο θριαμβεύει επάνω του κάθε φορά, με έναν θρίαμβο χαμηλόφωνο, σχεδόν ενστικτώδη.

Δε βγαίνεις από τον κόσμο της Αντωνίνης Σμυρίλλη χωρίς εκείνον τον κόμπο, τον απόλυτα σωματικό, στο λαιμό. Ο κόσμος της δεν είναι χάρτινος, οι λέξεις της είναι βίδες που συναρμολογούν τα σπασμένα μας παιδικά παιχνίδια. Είναι ένα σύμπαν-λαβύριθνος χωρίς ήρωες, νόημα και μίτο, με τη μελαγχολία αυτής της επίγνωσης και τη συντροφιά μιας ντουζίνας από γάτες. Ένα σύμπαν μέσα στο μεγάλο άπειρο, που κρατά ατσάκιστη την παιδική χαρά και λατρεύει τη φθορά (του). Ένα σύμπαν-μαγικό καπέλο ή καταφύγιο απ’ την κανονικότητα, το θόρυβο, την επιβεβλημένη γιορτή.

Η Sara Ahmed στο βιβλίο της Willful Subjects (εκδ. Duke University Press, 2014) μιλά για τον τρόπο με τον οποίο ιστορικά αφαιρείται από το υποκείμενο η η υποκειμενικότητά του: μιλά για τις συμβολαιικές κοινωνίες οι οποίες απαιτούν από το πρόσωπο να παραδώσει το ελεύθερο πρόσωπό του και να στοιχηθεί στη μεγάλη παρέλαση φορώντας την ευχάριστη μάσκα της επιτυχίας, της προθυμίας και του ενθουσιασμού. Για εκείνες τις στιγμές που νιώθεις ξένος κι αδέξιος σε ένα κυριακάτικο τραπέζι κι ο βήχας σου στρέφει όλα τα βλέμματα πάνω σου. Γι’ αυτή την ξενότητα του παιδιού μέσα στις ενήλικες χειρονομίες που ευπρεπίζουν μιλά η Σμυρίλλη με εκείνο το πείσμα που αρνείται να θέλει ό,τι αναμένουν οι άλλοι να θέλει. Συχνά μάλιστα δε θέλει καν να θέλει. Όχι όμως χωρίς ενοχή και κόστος.

Ο κόσμος για την ποιήτρια είναι ένα μεγάλο αναμορφωτήριο φουκωικού τύπου. Ένας κόσμος ψυχιάτρων που θέλουν να λειάνουν την ανησυχία κι όμως αυτή καταφέρνει να σώζεται. Κι ευτυχώς. Γιατί αυτή διαφυλάσσει το πολύτιμο χάος που γεννάει την ελευθερία, την ποίηση και, τελικά, την ίδια τη ζωή.

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφία: Édouard Boubat.]

 

Σε λίγο καιρό κοντά σας με νέο ηλεκτρονικό τεύχος στο mag.frear.gr

Mag.frear.gr – Τα ηλεκτρονικά μας τεύχη

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly