Ἀπό τήν ἀνθολογία πού δημοσίευσε σέ συνέχειες ὁ Νίκος Καζαντζάκης στό περιοδικό Κύκλος τοῦ Ἀπόστολου Μελαχρινοῦ τή δεκαετία τοῦ 1930 ἕως τό πιό πρόσφατο ἀφιέρωμα πού ἐπιμελήθηκε ἡ Ἕλενα Σταγκουράκη γιά τό περιοδικό κουκούτσι (τχ. 3/2011), ἡ ἱσπανική ποίηση πολλές φορές βρέθηκε στό ἐπίκεντρο τοῦ ἑλληνικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ὅμως ἡ ἀνθολογία πού παρουσιάζει τό Φρέαρ σέ αὐτό τό τεῦχος ἔχει δύο ἰδιαιτερότητες: ἡ πρώτη εἶναι ὅτι ἀσχολεῖται ἀποκλειστικά καί μόνο μέ ζῶντες συγγραφεῖς, ἀφήνοντας στήν ἄκρη τή συνηθισμένη συνταγή τῶν ἀφιερωμάτων πού περιλαμβάνει κυρίως τή γενιά τοῦ 1927 κι ἀπό δίπλα κάποιους ἀκόμη συμπληρωματικούς ποιητές, ἀπό τούς πιό γνωστούς καί καθιερωμένους. Τό δεύτερο καί σημαντικότερο, ἀσφαλῶς, χαρακτηριστικό της εἶναι ὅτι τα ποιήματα πού συγκεντρώσαμε εἶναι ἀδημοσίευτα ἀκόμα καί στήν Ἱσπανία. Γιά νά τό καταφέρουμε αὐτό ἀπευθυνθήκαμε σέ ὁρισμένους ἀπό τούς πλέον ἔγκυρους ποιητές τῆς Ἰβηρικῆς, στούς Χουάν Κάρλος Μέστρε, Ἀουρόρα Λοῦκε, Ἄλβαρο Βαλβέρδε, Φρανθίσκο Λεόν καί δευτερευόντως στούς Κάρλος Ἀλκόρτα καί Χουάν Βιθέντε Πικέρας καί τούς ζητήσαμε νά μᾶς ὑποδείξουν τούς ποιητές ἐκείνους πού, κατά τή γνώμη τους, δέν θά μποροῦσαν νά λείπουν ἀπό καμιά σύγχρονη ἀνθολογία, ζητώντας τους παράλληλα νά μᾶς φέρουν σέ ἐπαφή μαζί τους. Ἄν καί ἡ ἀρχική ἰδέα ἦταν νά προτείνει καθένας ἀπό ἑπτά ποιητές καί στή συνέχεια νά δημοσιοποιηθοῦν οἱ ἐπιλογές τοῦ καθενός, μετά ἀπό παράκληση τῶν ἀνθολόγων ἡ σκέψη αὐτή ἐγκαταλείφθηκε. Τά συγγραφικά ἤθη τῆς Ἱσπανίας δέν διαφέρουν ἰδιαίτερα ἀπό τά δικά μας καί εἶναι πολύ πρόσφατες σφοδρές δημόσιες ἀντιπαραθέσεις μέ ἐπίκεντρο τά βραβεῖα (βλ. Φρέαρ τχ. 11, σ. 415-6) καί τίς ἀνθολογίες νεότερων, κυρίως, ποιητῶν.
Ὅπως εἶναι φυσικό, μιά τόσο φιλόδοξη ἀνθολογία δέν μπορεῖ σέ καμία περίπτωση νά εἶναι πλήρης. Παρά τίς ἀδιαμφισβήτητες ἐπιτυχίες της (Γκαμονέδα, Μαργκαρίτ, Κολίνας, Μέστρε, ντέ Βιγένα κ.λπ.), σημειώνονται καί ἐλλείψεις ὄχι τόσο ἐπειδή δέν μπορέσαμε νά προσεγγίσουμε αὐτούς πού θέλαμε ὅσο, κυρίως, ἐπειδή δέν εἶχαν στό συρτάρι τους ἀνέκδοτα ποιήματα. Αὐτό συνέβη πρωτίστως μέ ποιητές γεννημένους μετά τό 1980, μέ ἀποτέλεσμα ὁ νεότερος πού παρουσιάζουμε ἐδῶ νά εἶναι ἡ γεννημένη τό 1976 Κάρμεν Καμάτσο. Μιά ἀκόμα δημόσια λογοτεχνική διαμάχη, πού τήν προκάλεσε πρίν λίγο καιρό μέ δηλώσεις του ὁ σημαντικότερος ἐκδότης ποίησης ὅλου τοῦ ἱσπανόφωνου κόσμου Τσούς Βισόρ γιά τή μικρή σημασία τῶν γυναικῶν στήν ποιητική παραγωγή τῶν τελευταίων χρόνων, ἄθελά μας ἐπιβεβαιώνεται καί ἐδῶ ‒ἡ συμμετοχή τους εἶναι, δυστυχῶς, περιορισμένη, ἀφοῦ ἀκόμα καί οἱ ποιήτριες προτιμοῦν νά προτείνουν ἄντρες ὁμοτέχνους τους. Αὐτονόητο εἶναι, τέλος, ὅτι ὁ κατάλογος συμπληρώθηκε καί μέ δικές μας ἐπιλογές.
Στήν κοπιώδη μετάφραση τῶν ποιημάτων, πού ἀποτέλεσε ἄλλωστε αἰτία καί γιά τήν καθυστέρηση τῆς κυκλοφορίας αὐτοῦ τοῦ τεύχους, βοήθησαν οἱ Οὔρσουλα Φωσκόλου (μετέφρασε: Ρουίθ Νογκέρα, Βαλέρο, Βαλβέρδε, Μέσα Τορέ, Κόμπος Γουίλκινς καί Ὀλιβάν) καί ὁ Κώστας Βραχνός (μετέφρασε Κολίνας, Ρίχμαν, Ἀγουάδο καί Πικέρας). Τά ὑπόλοιπα ποιήματα μεταφράστηκαν ἀπό ἐμένα. – Δ.Α.
[Τό ἔργο ἐπάνω εἶναι τοῦ Γιάννη Ψυχοπαίδη, χαρακτικά τοῦ ὁποίου κοσμοῦν τό τεῦχος 12/13. Κάτω, φωτογραφίες τῶν ποιητῶν Ἀντόνιο Γκαμονέδα, Ἀντόνιο Κολίνας, Χουάν Μαργκαρίτ καί Χουάνα Κάστρο. Ὑπενθυμίζουμε ὅτι ἡ ὕλη τοῦ περιοδικοῦ εἶναι ἐντελῶς ἄλλη ἀπό τήν ὕλη πού δημοσιεύεται καθημερινά στήν ἱστοσελίδα μας.]
