[…] Όλα αυτά τα είπα για να πω ότι αυτός ο κόσμος δεν έχει κανένα λόγο για να αλλάξει από μόνος του. Δεν υπάρχει δηλαδή κανένας λόγος για να δώσει αυτός ο πλανητικός κόσμος έναν άλλο κόσμο. Για να έχουμε έναν άλλο κόσμο, πρέπει να έχουμε μια αλλαγή πολιτισμού. Και δεν μπορώ να σας πω πώς γίνεται αυτό. Η αλλαγή πολιτισμού, έχει ένα όνομα, και είναι ακριβώς από την εποχή του Marx ή και ακόμη πιο πίσω, από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης, που έχει λάβει το όνομα «επανάσταση». Αλλά την επανάσταση τη σκεφτόμαστε πάντα ως ένα είδος μεγάλης ανατροπής, η οποία όμως θα επέτρεπε πάντα την ανάπτυξη μιας ισοδυναμίας. Η ιδέα του Marx είναι ότι σε μια δεδομένη στιγμή ο καπιταλισμός θα μεταμορφωθεί ο ίδιος μέσα από την πίεση της επανάστασης και ότι θα μεταμορφωθεί με τέτοιο τρόπο, ώστε να δώσει σε όλους όλα τα προϊόντα της παραγωγής. Επομένως, η ιδέα που παρέμεινε ακόμη και υπό την επανάσταση είναι ακριβώς η ιδέα της ισοδυναμίας. Ο πολιτισμός μας, λοιπόν, δοκιμάζει μια έλλειψη διαφορικού (différentiel).
Και διερωτώμαι: Τι είναι αυτό που έχει πραγματικά μία αξία διαφορετική από τη νομισματική αξία; Προφανώς θα μου απαντήσετε ότι είναι η ύπαρξή μου, η ζωή μου, η ζωή σας. Το κάθε πρόσωπο δεν έχει μια χρηματική αξία, έχει μια απόλυτη αξία. Μιλάμε έτσι με όρους δικαιωμάτων του ανθρώπου. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η ζωή ενός ανθρώπου είναι μια απόλυτη αξία, την οποία δεν μπορούμε να θίξουμε. Ένα πρώτο συμπέρασμα θα ήταν ότι πρέπει να απαγορεύσουμε τη θανατική ποινή. Αλλά ακόμη και στις χώρες όπου η θανατική ποινή έχει απαγορευτεί, συνεχίζουν να εξασκούν κάθε είδος οικονομικής βίας, το οποίο εντέλει καταλήγει στο να μη γίνεται σεβαστή η απόλυτη αξία της ανθρώπινης ζωής. Τι μπορούμε λοιπόν να κάνουμε για να αλλάξει αυτό; Θα έλεγα ότι δεν είναι ούτε μια επανάσταση βασισμένη καθαρά σε αξίες ισότητας (égalitaires), ούτε προφανώς η συνέχιση της γενικής ισοδυναμίας. Χρειάζεται, επομένως, κάτι άλλο. Χρειάζεται η εισαγωγή ενός διαφορικού αξίας. […]
[Απόσπασμα από τη συνέντευξη του διάσημου Γάλλου φιλοσόφου που δημοσιεύεται στο νέο τεύχος (12-13) του περιοδικού Φρέαρ. Υπενθυμίζουμε ότι η ύλη του περιοδικού είναι εντελώς άλλη από την ύλη που δημοσιεύεται καθημερινά στην ιστοσελίδα μας.]
