Ένα σκωπτικό επίγραμμα του 1ου μ.Χ. αι. λέει:
Δύο κουφοί δικάζονται, μα κι από τους δυο κουφότερος είναι ο δικαστής τους. Ο ένας ισχυρίζεται πως του χρωστούν ενοίκια πέντε ολόκληρων μηνών κι ο άλλος αποκρίνεται πως άλεθε νυχτιάτικα. Τους κόβει τότε ο κριτής και λέει: Τι τσακώνεστε; Μάνα σας είναι. Πρέπει να την ταΐζετε κι οι δυο!
Για να τονίσει την ασυνεννοησία των ανθρώπων, ο ποιητής σκιαγραφεί βαρήκοους, που δε συνεννοούνται με βάση έναν κοινό άξονα, αλλά ο καθένας εκφράζει το πρόβλημά του.
Με αυτόν τον κωμικό τρόπο παρουσιάζεται η σκέψη των ανθρώπων, η οποία πολλές φορές μπορεί να γίνει μονοδιάστατη. Στην εποχή μας, αυτό που οδηγεί τον άνθρωπο στη μονοδιάστατη σκέψη είναι η αμηχανία του να διαχειριστεί τη στενόχωρη και στεγανή ορθή συλλογιστική που παρακολουθεί τον νεότερο άνθρωπο.
Στις μέρες μας, της δεσποτείας του λόγου και της μεταφυσικής ερημιάς, φαίνεται να ξεθωριάζει η ουσία του όντος και μένει ο άνθρωπος μόνος, όπως πάντα, αναζητητής μια καινούργιας μεταφυσικής, με σκοπό να δώσει μια καινούργια υπόσταση στο ον του και να ερμηνεύσει την πραγματικότητα που διαμορφώνεται και προβάλει παντοδύναμη.
Ο άνθρωπος της σύγχρονης εποχής έρχεται να αναμετρηθεί με δυνάμεις που προβάλουν ενώπιόν του ως μια καινούργια πρόκληση στην πορεία της ανθρώπινης ιστορίας. Αφότου υπερέβη την παντοδυναμία των φυσικών δυνάμεων, έχει μεταπέσει στην παντοδυναμία της αυτονομημένης τεχνολογικής προόδου. Πρέπει να διαχειριστεί τον εαυτό του πλέον μέσα σε αυτό το καινούργιο περιβάλλον.
Ο κόσμος δεν πρέπει να είναι ένα απρόσωπο, αντικειμενικό μέγεθος στα πλαίσια της ορθής συλλογιστικής, όπως λογίζεται πλέον, αλλά πρωτίστως ο χώρος της υπαρκτής παρουσίας του ανθρώπου. Σε αυτόν τον κόσμο η αλήθεια φαίνεται χάνει το υπαρκτικό της μέγεθος και να εξαντλείται ως ένα μέγεθος ατομικό, που προσλαμβάνει μία χρησιμοθηρική διάσταση. Αυτό που πρέπει να κάνει η αλήθεια είναι να λειτουργεί ως το αποτέλεσμα και το μέτρο της κοινής εμπειρίας. Διαφυλάσσοντας την αυθεντική και γνήσια θεώρηση των πραγμάτων, ερχόμαστε πιο κοντά στη γενική αλήθεια και τείνουμε να ακούμε πιο καθαρά την αλήθεια του συνομιλητή μας, σε αντίθεση με τους συνομιλητές του επιγράμματος στην αρχή.
[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφία: Bruce Davidson]
