frear

Εργοστάσιο δακρύων – της Valzhyna Mort

Μετάφραση: Ελευθερία Τσίτσα

Εργοστάσιο δακρύων

Και για ακόμα μία φορά σύμφωνα με την ετήσια έκθεση
επιτεύχθηκαν τα αποτελέσματα υψηλότερης παραγωγικότητας
από το Εργοστάσιο Δακρύων.

Όσο το Τμήμα Μεταφορών έσπαγε τακούνια
και το Τμήμα Καρδιακών Υποθέσεων
χτυπούσε υστερικά
το Εργοστάσιο Δακρύων έκανε νυχτερινές βάρδιες
σημειώνοντας νέα ρεκόρ
ακόμα και στη διάρκεια των γιορτών.

Όσο το Διυλιστήριο Τροφίμων
προσπαθούσε να χωνέψει άλλη μια καταστροφή
το Εργοστάσιο Δακρύων υιοθέτησε μια νέα οικονομικά επωφελή
τεχνολογία ανακύκλωσης των απορριμμάτων του παρελθόντος –
κυρίως των αναμνήσεων.

Οι φωτογραφίες με τους υπαλλήλους της χρονιάς
αναρτήθηκαν στους Τοίχους των Δακρύων.

Είμαι αποδέκτης της εργατικής αποζημίωσης από το Εργοστάσιο Δακρύων.
Έχω κάλλους στα μάτια.
Έχω σύνθετα κατάγματα στα μάγουλα.
Παραλαμβάνω την αμοιβή μου με το προϊόν που κατασκευάζω.
Και χαίρομαι με όσα έχω.

***

για τη Γιαγιά

Βλέπεις τη ζωή σου σαν κάτι που δανείστηκες προσωρινά από τον γείτονά σου. Λες – πρόσεχέ την, δεν είναι δική μας. Θα πρέπει να την επιστρέψουμε. Δίπλα στη ζωή σου, όπως και δίπλα στην πρώτη ασπρόμαυρη τηλεόραση, καθόμαστε όλοι μαγεμένοι.

Δεν είναι η ζωή σου που σε διδάσκει – εσύ δίνεις στη ζωή σου ένα μάθημα. Πώς να είσαι ο εαυτός σου. Πώς να δίνεσαι στο τέλος. Σαν να περιμάζεψες από τον δρόμο τη ζωή σου και την οδήγησες στο σπίτι, τόσο συγκλονιστικά γυμνή και πεινασμένη ήταν, και αυτή η έντονη γεύση τής πείνας στο στόμα σου που θα μπορούσε να καλύψει τη γεύση ή την οσμή εκείνου που θα έτρωγες αργότερα. Αυτή η γεύση της πείνας, πώς θα μου τραγουδούσε! Πώς θα με νανούριζε! Αυτό το άγγιγμα της γύμνιας, το τόσο επίμονο που παγώνεις μέχρι το κόκκαλο ό,τι κι αν φορέσεις αργότερα. Αυτό το άγγιγμα της γύμνιας: πώς θα με κρατούσε, πώς θα με κανάκευε!

Βλέπω τη ζωή σου σαν τη βίβλο του Θεού, σαν ένα εγχειρίδιο που θα διδάξει στον Θεό τους ανθρώπους και θα τον κάνει να πιστέψει σε αυτούς. Βλέπω τον Θεό που γονατίζει πλάι στη ζωή σου.

Αγαπητή γιαγιά της Βαλζίνα! Σου μιλά ο Θεός. Δεν γνωριζόμαστε προσωπικά, αλλά ίσως έχεις ακούσει για εμένα – ανέφεραν το όνομά μου σε μερικά βιβλία εδώ κι εκεί. Δεν μπορώ να μιλήσω για πολλή ώρα. Αυτά τα δάκρυα εμφανίζονται απρόσμενα, σαν εχθρικός στρατός, σαν ειδικές δυνάμεις που προσγειώνονται στο πρόσωπό μου. Αυτά τα δάκρυα με τις στολές του προστατευτικού χρώματός τους – διάφανα στον αέρα, παίρνουν το χρώμα του μάγουλου, το χρώμα του μέρους όπου πέφτουν. Γιαγιά! Είμαι τόσο γέρος που κάποιοι ήδη μιλούν δημόσια για τον θάνατό μου! Αν συνεχίσει έτσι, τότε κι εγώ ο ίδιος σύντομα θα το πιστέψω. Πάρε με στα γόνατά σου, πες μου παραμύθια για τον κόσμο που στέκεται πάνω σε χελώνες. Τα χέρια σου μοιάζουν με το καβούκι μιας χελώνας. Άσε με να κρύψω το κεφάλι μου μέσα τους.

***

Cry Me a River

το σώμα της εγκλωβισμένο σε μια φωνή
σαν να ήταν κλουβί
και στη σκηνή τριαντάφυλλα πεταμένα
σαν κομμάτια κόκκινο κρέας

εισπνέοντας – αέρα
εκπνέοντας – ωκεανό!

οι θεατές είναι ο τιτανικός κάτω από τη θάλασσα
πόρπες και δαχτυλίδια
γυαλίζουν σαν κοπάδια ψαριών
δεν έχει άλλη επιλογή από το να τραγουδά
μέσα στο κλουβί της φωνής
καθώς η γλώσσα
μαστιγώνει το κυρτό στόμα της

έτσι χτίζονται οι πυραμίδες
και φυτεύονται οι βαβυλωνιακοί κήποι
μην την αφήσεις να τελειώσει
και αν σου το ζητήσει –
σκότωσε για το κρέας
που την οσμή του καταβροχθίζει

η ανάμνηση η δική σου
μοιάζει με βελόνα στα άχυρα
που κανείς δεν μπορεί να βρει
μα κάθε φορά που κυλιέμαι με έναν διαφορετικό άντρα
σ’ εκείνο τον αχυρώνα
φοβάμαι μήπως με τσιμπήσει

***

σε ανάμνηση ενός βιβλίου

τα βιβλία πεθαίνουν

έξω από σκοτεινές κρεβατοκάμαρες
όπου ο μόνος δρόμος
που άνοιγε μια κίτρινη λάμπα
οδηγούσε στις σελίδες τους
στοιβάζονται σε κάθε γωνιά του σπιτιού
το μετατρέπουν σε ένα απέραντο κοιμητήριο βιβλίων
εκείνα που ο τίτλος τους δεν θυμίζει τίποτα
μεταφέρονται στη σοφίτα
όπου κείτονται –είκοσι βιβλία μαζί σε ένα κουτί–
σε έναν μαζικό τάφο

τα βιβλία γίνονται παράθυρα

σε άδεια διαμερίσματα
κανείς δεν καρδιοχτυπά γι’ αυτά
κανείς δεν μοιράζεται μαζί τους το βραδινό
ούτε τα ρίχνει στην μπανιέρα

κανείς δεν βλέπει
ότι χάνουν τις σελίδες τους
σαν μαλλιά
σαν μνήμη

τα βιβλία γερνούν μόνα

και το πιο ευαίσθητο βιβλίο
μένει παντοτινά
σε ένα κρύο κρεβάτι
καλύπτει το κεφάλι του με ένα μαξιλάρι
πνίγοντας την κραυγή των μαύρων γραμμάτων του

παλιά βιβλία
παραμελημένοι τάφοι

Μίλμπρουκ, Απρίλιος 2006

***

Νοσοκομείο

όταν κάποιος περνά πολύ χρόνο τρέχοντας
και χτυπώντας το κεφάλι του
επάνω σε έναν τσιμεντένιο τοίχο
το τσιμέντο αποκτά ζεστασιά
κι εκείνος κουλουριάζεται μαζί του
ακουμπώντας στο μάγουλό του
σαν αστερίας σαν μέδουσα
και αισθάνεται
πώς χρησιμοποιεί το σώμα τη μνήμη
για να ενωθεί με τη γη
και εκείνος περιμένει τη στιγμή
που τα μάτια του θα μεταμορφωθούν σε
ταλαντευόμενες κορυφές
και ολόκληρο το πολύχρωμο σύμπαν
θα εμφανιστεί σαν τη βαθιά
τρύπα του νεροχύτη

***

Το πορτρέτο μιας μητέρας σε πτώση

δένουμε έναν κόμπο σε καθετί που λυγίζει
και μόνο ο λαιμός μας είναι ελεύθερος από κόμπους
ο ουρανός σαν τα βρεγμένα φτερά ενός πουλιού
που κοιμάται ή είναι το πιθανότερο νεκρό

και έρχεται το δείπνο
ανταλλάσσει το φαγητό
με τον χρόνο μας

παλιά έσκυβε επάνω από το χείλος του φλιτζανιού της
σαν να ήταν η άκρη του σύμπαντος
και έπινε αργά και σταματούσε
και έπινε αργά και σταματούσε
και ποτέ δεν μιλούσε
για όσα είχε ίσως δει

και είναι παρήγορο να ξέρουμε
όταν θα έχουμε ξεμακρύνει:
το τέλος του κόσμου
είναι στα χέρια της μητέρας μας

____________________________________________

Η συγγραφέας

Η Valzhyna Mort γεννήθηκε το 1981 στο Μινσκ της Λευκορωσίας. Η πρώτη ποιητική συλλογή της με τίτλο I’m as Thin as Your Eyelashes εκδόθηκε στη Λευκορωσία το 2005.

Το 2004 έλαβε το βραβείο Crystal Vilenica στη Σλοβενία για την καλύτερη ποιητική περφόρμανς. Το 2005 έλαβε την υποτροφία Gaude Polonia στην Πολωνία, και το 2006 την υποτροφία συγγραφής του Literarisches Colloquium στο Βερολίνο.

Το 2011 εκδίδει τη συλλογή Collected Body (Copper Canyon Press), ενώ το 2014 επιμελείται μαζί με την Ilya Kaminsky και την Katie Ferris το Gossip and Metaphysics: Russian Modernist Poems and Prose (2014).

Ζει και εργάζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η επόμενη συλλογή της με τίτλο Music for the Dead and Resurrected αναμένεται τον Νοέμβριο του 2020.

[Πρώτη δημοσίευση των μεταφράσεων στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Ζωγραφική: Franz Kline. Δείτε τα περιεχόμενα της έντυπης έκδοσης εδώ.]

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly

Twitter

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly