frear

Σημείωμα πάνω σε ένα απόσπασμα από τον «Μύθο του Σισύφου» του Albert Camus – γράφει ο Αλέξιος Ορφανός

Στο βιβλίο του Albert Camus Ο μύθος του Σισύφου, στις πρώτες γραμμές του κεφαλαίου «Ένας παράλογος συλλογισμός» αναφέρονται τα παρακάτω:

«Υπάρχει ένα μονάχα φιλοσοφικό πρόβλημα πραγματικά σοβαρό: η αυτοκτονία. Αν κρίνουμε πως η ζωή αξίζει να τη ζει ή να μην τη ζει κανείς, απαντούμε στο θεμελιώδες ερώτημα της φιλοσοφίας. Τα υπόλοιπα, αν ο κόσμος έχει τρεις διαστάσεις, αν το πνεύμα διαιρείται σε εννιά ή δώδεκα κατηγορίες, έπονται. Είναι παιχνίδια. Πρέπει πρώτα να απαντήσουμε. Κι αν είναι αλήθεια, σύμφωνα με τον Νίτσε, πως για να χαίρει εκτίμησης ένας φιλόσοφος οφείλει να δίνει το παράδειγμα, καταλαβαίνουμε τη σπουδαιότητα τούτης της απάντησης, αφού θα προηγηθεί της μοιραίας πράξης. Πρόκειται εδώ για αλήθειες που τις νιώθει η καρδιά, μα στις οποίες πρέπει ωστόσο να εμβαθύνουμε για να γίνουν κατανοητές από το πνεύμα.»

Αν διερωτηθώ πώς μπορώ να κρίνω ότι το τάδε ερώτημα είναι πιο επιτακτικό από το τάδε άλλο, απαντώ πως αυτό εξαρτάται από τις πράξεις τις οποίες συνεπάγεται.

Αν δεχτούμε ότι η απάντηση στο φιλοσοφικό ερώτημα της αυτοκτονίας μπορεί να οδηγήσει προς την κατεύθυνση της αυτοκτονίας, προκύπτει το εξής:

Δυο βήματα προηγούνται της αυτοκτονίας. Το πρώτο είναι η απάντηση στο φιλοσοφικό ερώτημα της αυτοκτονίας. Το δεύτερο είναι η απόφαση του αν η πράξη μας θα είναι συνέπεια της φιλοσοφικής μας απάντησης. Είναι αυτονόητη όμως αυτή η απόφαση; Η αυτοκτονία είναι μία πράξη μη αναστρέψιμη, ενώ η απάντηση στο φιλοσοφικό ερώτημα της αυτοκτονίας μπορεί να μεταβληθεί με το χρόνο. Είναι λοιπόν αυτονόητο να αποφασίσουμε μία πράξη, η οποία θα μας στερήσει τη δυνατότητα αναθεώρησης της άποψης μας;

Η μη αναστρεψιμότητα της πράξης της αυτοκτονίας, κατά τη γνώμη μου, αποτελεί βασικό κριτήριο για την απόφαση. Το αν είναι πρέπον η πράξη μας να είναι συνέπεια της φιλοσοφικής μας απάντησης είναι και αυτό ένα φιλοσοφικό ερώτημα, το οποίο σε αυτή την περίπτωση είναι εξίσου καθοριστικό για τη μοιραία πράξη.

Επιπλέον, όταν προσπαθούμε να πετύχουμε έναν στόχο, τα μέσα για να τον πετύχουμε γίνονται και αυτά στόχοι. Για να απαντήσουμε στο φιλοσοφικό ερώτημα της αυτοκτονίας χρειάζεται πρώτα να απαντήσουμε σε άλλα φιλοσοφικά ερωτήματα, όπως για παράδειγμα: τι σημαίνει ο θάνατος στον οποίο θα αποφασίσουμε αν θα καταλήξουμε ή όχι; πόσο σημαντικές είναι στη ζωή μας οι διάφορες παράμετροι; Η απάντηση στα ερωτήματα αυτά λοιπόν, αν χρειάζεται να προηγηθεί, γίνεται πιο επιτακτική.

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Δείτε τα περιεχόμενα της έντυπης έκδοσης εδώ.]

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly

Twitter

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly