frear

Τραγωδίες ενός γενέθλιου τόπου – του Μιχάλη Μακρόπουλου

Παλιές  ιστορίες του τόπου έχουμε απ’ όλα σχεδόν τα μέρη –σχεδόν σε κάθε χωριό θα βρεθεί ένας δάσκαλος ή γραμματιζούμενος, που θα πιάσει να τις αφηγηθεί. Μα πρόκειται γι’ απλές διηγήσεις, συγκινητικές μπορεί, αλλά κάπως στεγνές, συχνά ειπωμένες με τρόπο τετριμμένο ή κι άτεχνο ακόμα. Όταν όμως γίνονται λογοτεχνία, υπάρχει καταρχάς ένα μεγάλωμα των απλών ανθρώπων ως την ανάδειξή τους σε πρόσωπα παραδειγματικά ή αρχέτυπα. Αν είναι λογοτεχνία κι όχι απλή εξιστόρηση, οι ιστορίες του γενέθλιου τόπου, απαλλαγμένες από ψυχολογικά κι αναλυτικά βαρίδια, αφενός είναι κοντά στο δημοτικό τραγούδι, χάρη στην πλαστικότητα της γλώσσας, στη λιτότητα της αφήγησης και την αδρότητα των μορφών, και αφετέρου αγγίζουν την αρχαία τραγωδία και το έπος – το τοπικό διαρρέει μέσ’ από τα στενά όριά του και γίνεται πανανθρώπινο. Τα θέματα, ειπωμένα ξανά, ακριβώς επειδή έχουν ειπωθεί τόσες φορές έχουν βαθύνει σε πρότυπα. Ο πεζογράφος έχει έδαφος για να πατήσει γερά και με τα δύο πόδια, μα ταυτόχρονα είναι μια πρόκληση, το πώς θα διηγηθεί πάλι αυτές τις παλιές ιστορίες, και θα ηχήσουν σπουδαίες ξανά. Με τούτη την πρόκληση αναμετριέται ο Δημήτρης Κανελλόπουλος στο Ο θάνατος του αστρίτη (και άλλες ιστορίες) και βγαίνει νικητής. Ο θάνατος της μάνας που τον προοιωνίζεται το δήγμα ενός φιδιού στο ομώνυμο διήγημα, η αγάπη για ένα άλογο στο «Άλογο», ο χαμός του αδερφού στη «Μισάντρα», ο γλιτωμός του εχθρού στη «Δωρεά», η πάλη του ανθρώπου και των ζώων με το νερό στον «Τάση Βασκαντήρα», η καθυστερημένη κοπέλα που της πήραν το παιδί στη «Ροϊδούλα», από «στενές» ιστορίες του τόπου, χάρη στη συνθετική και γλωσσική δεξιοσύνη του Κανελλόπουλου, γίνονται εντέλει ιστορίες κάθε τόπου.

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφία: Andrei Pandele.]

Δείτε τα περιεχόμενα της έντυπης έκδοσης εδώ.

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly

Twitter

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly