Γιούλη Βολανάκη, Λόγος Κόσμου Σκιά: βιβλίο-εικαστικό αντικείμενο-φιλοσοφικό παιχνίδι, Μικρή Άρκτος, Αθήνα 2015.

Φλερτάροντας υπόρρητα με τη φιλοσοφία, η ποιητική συλλογή-αντικείμενο της Γιούλης Βολανάκη Λόγος Κόσμου Σκιά ξεδιπλώνεται, κυριολεκτικώ και μεταφορικώ τω τρόπω, ως ένα βιβλίο-αντικείμενο-παιχνίδι, ως άθυρμα που τόσο η εννοιολογική και θεματική του οργάνωση όσο και η έντονα εικαστικού χαρακτήρα υλικότητά του το μετατρέπουν σε εργαλειακό δημιούργημα για την εξερεύνηση μιας μεθορίου. Το στοιχείο του «μεθοριακού», αλλά και η διαλεκτικότητα που αυτό υπαινίσσεται, είναι πανίσχυρο και πανταχού παρόν στο ποιητικό πόνημα της Βολανάκη, από τον τίτλο αφεαυτό του βιβλίου [που εγκαθιδρύει μια πλατωνικού τύπου διαλεκτική Κόσμου και Λόγου ως σκιάς του Κόσμου, Πράγματος και Λέξεως ως σκιάς του Πράγματος – μια διαλεκτική που με εξαιρετικά ενδιαφέροντα τρόπο, μάλιστα, το Λόγος Κόσμου Σκιά υλοποιεί και ενσαρκώνει με τρόπο εμπράγματο δια της ίδιας της διττής υπόστασής του ως Λόγου / ποιητικής συλλογής και ταυτόχρονα Πράγματος / βιβλίου-αντικειμένου] ώς την κατασκευαστική του σύλληψη εφεαυτήν.

Στο Λόγος Κόσμου Σκιά η κατασκευαστική σύλληψη ανάγεται σε πρωτογενές συστατικό της ποιητικής πράξης και, διαλεκτικά πάντα ως αρμόζει σε αυτό το βιβλίο, η ποιητική πράξη σε πρωτογενές συστατικό της εικαστικής κατασκευαστικής σύλληψης: έχοντας εισαγάγει τη μεθοριακή έννοια της ΣΚΙΑΣ υπό μορφήν υποπροσοχιακής ψυχολογικής προετοιμασίας τού υποβάθρου τού αναγνώστη ήδη από τον τίτλο του, το βιβλίο έρχεται να ξεδιπλώσει τα ποιήματα της συλλογής πάνω σε μία και μόνο αναδιπλούμενη «σελίδα» 70 περίπου εκατοστών, τυπωμένη και από τις δύο όψεις.

Δεν είναι μόνο ότι μέσα από αυτή την ευρηματική κατασκευαστικού και εικαστικού χαρακτήρα απόφαση τα ποιήματα βρίσκονται εκ των πραγμάτων σε μια σχέση οπτικής και αναγνωστικής διαλεκτικής, αφού καταλήγουν διευθετημένα σε δύο στήλες πλάι πλάι δημιουργώντας μιαν ασαφή αίσθηση και, υπό την έννοια αυτή, μία εμπράγματη μεθόριο γύρω από το πού αρχίζει το ένα ποίημα και πού το άλλο ή γύρω από το αν πρόκειται για ένα και το αυτό ποίημα που εκδιπλώνεται σε δύο στήλες ή για δύο διακριτά ποιήματα. Είναι πολύ περισσότερο ότι, κατά την υλική πράξη της ανάγνωσης διά του σταδιακού ξεδιπλώματος της «σελίδας», τα ποιήματα εκείνα που είναι τυπωμένα στο πίσω μέρος της δημιουργούν την αίσθηση μιας ΣΚΙΑΣ, ενός ίχνους που υφέρπει στο πίσω μέρος τού «βιβλίου-σελίδας» και που διαλεκτικώς μετατρέπει το ίδιο το «βιβλίο-σελίδα» σε μια μεθόριο. Το «Λόγος Κόσμου Σκιά» δεν είναι απλά μια ποιητική πραγματεία που επιχειρεί την εξερεύνηση της μεθορίου μεταξύ Κόσμου και Λόγου αλλά αυτό το ίδιο γίνεται αυτή η μεθόριος. Ένα ποιητικό βιβλίο φιλοσοφικό παιχνίδι. Κόσμος με την αρχαϊκή έννοια (στολίδι).

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Η Πατρίτσια Κολαΐτη είναι ποιήτρια, περφόρμερ, φιλόσοφος της λογοτεχνίας και της τέχνης, έχει εργαστεί ως λέκτορας και ερευνήτρια σε UCL, Univercity of Middlesex, NYU, ΕΚΠΑ και είναι ιδρυτικό μέλος του διεπιστημονικού δικτύου Beyond Meaning Network.]