Η κριτική της λογοτεχνίας στην ορθόδοξη Ελλάδα είναι καθολική. Έχει ασπασθεί το καθολικό δόγμα και έχει ενστερνιστεί φυσικά και την πίστη στο «αλάθητο του Πάπα». Ο Κώστας Βούλγαρης ψέγει τον Αλέξη Ζήρα, (στο βιβλίο του Υπό το φως της κρίσης, Βιβλιόραμα, 2013), γιατί δεν κατάφερε να «απλώσει» την κριτική του ανάγνωση πέρα από τις νεανικές του αγάπες. Στο προηγούμενο κεφάλαιο ο Κώστας Βούλγαρης υποπίπτει στο ίδιο ακριβώς αμάρτημα: συνεχίζει να υποστηρίζει τις νεανικές του επιλογές «σαν να μην πέρασε μια μέρα», χωρίς να ανοίγει την βεντάλια του. Διάβαζα την πλακέτα που είχε την ευγενή καλοσύνη να μου στείλει και έτριβα τα μάτια μου από την έκπληξη.

Δεν έχω ακούσει ακόμη ένα «mea culpa» από τους ασκούντες την κριτική στην Ελλάδα, μια διόρθωση στα νεανικά τους πιστεύω, ένα αυθόρμητο «έκανα λάθος, παιδιά, απολογούμαι», μια διεύρυνση κι έναν εμπλουτισμό της φαρέτρας τους με νέα κριτικά βέλη. Μοιάζουν με τους συμπαθείς τζογαδόρους που ποντάρουν πάντα τον ίδιο αριθμό στη ρουλέτα, γράφουν την ίδια πεντάδα στο τζόκερ κι αγοράζουν πάντα το Λαϊκό Λαχείο στον ίδιο λήγοντα. Δεν κάνουν πίσω, δεν μετανιώνουν ποτέ, είναι αλάθητοι και το υποστηρίζουν μέχρι θανάτου. Αλάνθαστος αγαπητοί, είναι μόνο ο Πάπας. Πάψτε να περιφέρεστε ως «Πάπες» ανάμεσά μας. Σταματήστε να υποστηρίζετε τους νεανικούς σας έρωτες μετά τις τόσες απογοητεύσεις που σας κέρασαν στην πορεία ‒κι εμείς ερωτευτήκαμε στα νιάτα μας, αλλά τους στείλαμε προ καιρού στον παράδεισο.

Κριτικοί που γράφουν διθυραμβικά γράμματα στους λογοτέχνες και δημόσια τους αγνοούν παντελώς (έχουμε ολόκληρο σεντούκι από δαύτα). Κριτικοί που ξεκινούν ανεξάρτητοι σε περιθωριακά έντυπα ή ηλεκτρονικά περιοδικά κι όταν περνάν στο έντυπο γίνονται ισοροπιστές ανάμεσα σ’ αυτά που πιστεύουν και σε αυτό που θέλει η αγορά. Κριτικοί που αφού φτάσουν σε εφημερίδα αλλάζουν πορεία και γράφουν μόνον για όποιον αγοράζει διαφημιστικό χώρο και δαπανά χρήματα να μας στηρίξει. Κριτικοί τζογαδόροι και κριτικοί άσφαλτοι (για να θυμηθούμε και την Άντζελα).

[Πρώτη δημοσίευση στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Φωτογραφία: Roy Perry (1940).]