frear

Λάνγκστον Χιουζ: Ο νέγρος – του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη

Είμαι νέγρος:
Μαύρος όπως κι η νύχτα,
Μαύρος σαν τα βάθη της Αφρικής μου.

Ήμουν σκλάβος:
Ο Καίσαρας μου είπε να κρατάω καθαρά τα σκαλιά του σπιτιού του
Γυάλισα τις μπότες του Ουάσιγκτον.

Ήμουν εργάτης:
Οι πυραμίδες χτίστηκαν απ’ τα χέρια μου.
Έκανα ασβέστη για το κτίριο Γούλγουερθ.

Ήμουν τραγουδιστής:
Από την Αφρική έως τη Γεωργία
Κουβάλησα τα θλιβερά τραγούδια μου.
Έπαιξα Ράγκταϊμ

Ήμουν θύμα:
Οι Βέλγοι έκοψαν τα χέρια μου στο Κονγκό.
Με λιντσάρισαν ακόμα στο Μισισιπή.

Είμαι νέγρος:
Μαύρος όπως κι η νύχτα,
Μαύρος σαν τα βάθη της Αφρικής μου.

“Negro”

I am a Negro:/Black as the night is black,/Black like the depths of my Africa.
I’ve been a slave:/Caesar told me to keep his door-steps clean./I brushed the boots of Washington.
I’ve been a worker:/Under my hand the pyramids arose./I made mortar for the Woolworth Building.
I’ve been a singer:/All the way from Africa to Georgia/I carried my sorrow songs./I made ragtime.
I’ve been a victim:/The Belgians cut off my hands in the Congo./They lynch me still in Mississippi.
I am a Negro:/Black as the night is black,/Black like the depths of my Africa.

……………………

Το ποίημα γράφτηκε το 1922, εποχή κατά την οποία οι μαύροι πολύ συχνά αντιμετωπίζονταν άσχημα εξαιτίας της φυλής τους και του χρώματος του δέρματος. Εδώ ο Χιουζ ομιλεί εξ ονόματος όλων των αφροαμερικανών. Το θέμα του ποιήματος ‘Ο νέγρος’ (Negro) του Λάνγκστον Χιουζ, ασχολείται με τη γενικότερη περιγραφή της ιστορίας των μαύρων και των Αφροαμερικανών από την προ του 1922 εποχή μέχρι και το έτος αυτό. Ο ποιητής αφήνει τον αναγνώστη να μάθει τις ιστορικές εμπειρίες των μαύρων για να μας δείξει τι προσέφεραν οι μαύροι σε παρελθούσες εποχές. Ο Λάνγκστον Χιουζ, αγγίζει το παρελθόν, και μερικά ιστορικά γεγονότα, όπως τις ημέρες του ‘Καίσαρα’ και τους ‘Βέλγους… στο Κονγκό’. Φυσικά φτάνει μέχρι τις μέρες του και τα δραματικά γεγονότα που σηματοδότησαν τον αμερικάνικο Νότο, δηλαδή το απαράδεκτο φαινόμενο του λιντσαρίσματος κάτω στις πολύπαθες περιοχές του Μισισιπή.

Ο τίτλος του, παραπέμπει ξεκάθαρα στο θέμα του ποιήματος, και από τον πρώτο στίχο ο ποιητής αυτοπροσδιορίζεται: ‘Είμαι νέγρος’! Στη συνέχεια αναφέρεται στις κατά καιρούς ιδιότητες των μαύρων. Σκλάβοι, εργάτες, τραγουδιστές, και τέλος θύματα. Καταστάσεις που βίωσαν αρχικά στην Αφρική και αργότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Στο τέλος του ποιήματος, ο ποιητής τοποθετεί την αρχική στροφή, ίσως για να ολοκληρώσει και τονίσει γι’ άλλη μια φορά τα ήδη λεχθέντα.

Στο “Νέγρο” ο Χιουζ δίνει στον αναγνώστη μια σύντομη ιστορική περίληψη της ζωής των μαύρων. Δεν αναφέρεται όμως σε λεπτομέρειες, αφήνει στον αναγνώστη την πρωτοβουλία να ψάξει μόνος, να μάθει, να προβληματιστεί. Αντί να λέει ότι είναι ένας μαύρος άνδρας που ζει στην Αμερική, απλώς λέει ότι ‘είμαι ένας νέγρος’. Η χρήση του παρακείμενου στους στίχους καταδεικνύει το δεσμό που έχει και νοιώθει για τους μακρυνούς προγόνους του, ενώ η χρήση της κτητικής αντωνυμίας (…της Αφρικής μου…), αποκαλύπτει τους ανάλογους συναισθηματικούς δεσμούς που έχει με την Αφρική, παράλληλα πάντοτε με τα πραγματικά συναισθήματα αβίωτης καταπίεσης που τον κατέκλυζαν τη στιγμή που γράφτηκε το ποίημα. Προφανώς ο Χιουζ θέλει ο καθένας που διαβάζει αυτό το ποίημα να κατανοήσει τη σημασία του, και ως εκ τούτου, η όλη δομή του ποιήματος, στίχοι και έννοιες, είναι εύκολη και απλή σε όλους τους αναγνώστες. Για να εκπροσωπήσει όλους τους μαύρους της Αμερικής, δίκην συλλογικής φωνής, επιλέγει να χρησιμοποιήσει την προσωπική αντωνυμία. Χρησιμοποιεί καλά αναγνωρισμένα και οικεία σε όλους ιστορικά ορόσημα, για να περιγράψει τα σημεία ενδιαφέροντος του, όπως την κατασκευή των “πυραμίδων”, το κονίαμα για το κτίριο Γούλγουερθ και το παίξιμο του ράγκταϊμ. Προσεγγίζει το κοινό του με λίγα λόγια και απλά, αποφεύγοντας την υψηλή και δύστροπη πρόζα. Η ποίηση εδώ πρέπει να είναι άμεσα κατανοητή και επιτομή της απλότητας. Σε ανάλογο μήκος κυμαίνονται και οι εικόνες με την ευρεία χρήση του μαύρου χρώματος που δημιουργεί έναν κάπως μυστηριώδη και μυθιστορηματικό χαρακτήρα των μαύρων.

“Μαύρος όπως κι η νύχτα,
Μαύρος σαν τα βάθη της Αφρικής μου”.

Ο Χιουζ επιτρέπει στον αναγνώστη να αναγνωρίσει τα επιτεύγματα των μαύρων λέγοντας ότι οι μαύροι έχτισαν τις πυραμίδες της Αφρικής και το κτίριο Γούλγουερθ στην Αμερική, αλλά παρ’ όλα αυτά, είναι θύματα λιντσαρίσματος στο Μισισιπή, το 1922, αφήνοντας φυσικά υπαινιγμούς και για την περίοδο της δουλείας στα χρόνια του Ουάσιγκτον και για τη συμβολή των μαύρων στην ανάπτυξη της αμερικάνικης μουσικής. Το χτίσιμο των πυραμίδων και των σύγχρονων κτιρίων, αντιπροσωπεύει και παραπέμπει στη γνώση της αρχιτεκτονικής και των μαθηματικών που σίγουρα είχαν οι μαύροι στην Αφρική και την Αμερική αργότερα. Στο ποίημα βιώνουμε κι εμείς την αληθινή κατάσταση και κυρίως τους φόβους που αντιμετώπιζαν οι μαύροι στη δεκαετία του 1920, ειδικά με το απεχθές φαινόμενο του λιντσαρίσματος. Εδώ ο Χιουζ δίνει στους αναγνώστες του, ένα σύντομο αλλά περιεκτικό μάθημα ιστορίας.

Ο ποιητής Λάνγκστον Χιουζ (Langston Hughes, 1902-1967) ήταν πολύ γνωστός ποιητής της Αναγέννησης του Χάρλεμ της δεκαετίας του 1920. Ήταν μια εποχή κατά την οποία η φυλετική υπερηφάνεια εκπροσωπήθηκε στην ιδέα ότι μέσω κάποιων καθημερινών πραγμάτων, όπως η τέχνη, η μουσική και η λογοτεχνία, οι μαύροι θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν κατάματα τον διάχυτο περιρρέοντα ρατσισμό. Αυτό ίσως αντανακλάται σε όλα τα ποιήματά του, αλλά ιδιαίτερα σ’ αυτό με τον τίτλο ‘Νέγρος’, όπου καθρεφτίζονται οι δοκιμασίες και ταλαιπωρίες που υπέστησαν κατά το παρελθόν οι μαύροι και συνεχίζουν να υπομένουν τη στιγμή που γράφτηκε το ποίημα.

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly

Twitter

Πρόσθεσε το Φρέαρ στη λίστα του feed.ly: μία από τις καλύτερες επιλογές για την ανάγνωση feeds μέσω RSS.

follow us in feedly